İş kazası tespit davası dilekçesi, meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun anlamında iş kazası olduğunun Sosyal Güvenlik Kurumu veya işveren tarafından kabul edilmediği hâllerde başvurulan tespit yolunun temelini oluşturur. Bu dava yalnızca kazanın nerede meydana geldiğini değil, olayın sigortalılık ilişkisi ve işin yürütümüyle bağlantısını da hukuken ortaya koymalıdır.
İş Kazası Tespit Davası Ne Zaman Açılır?
İşverenin kazayı hiç bildirmemesi, SGK incelemesinin olayı iş kazası saymaması veya taraflardan birinin iş kazası niteliğine itiraz etmesi hâllerinde tespit davası gündeme gelebilir. Özellikle kayıt dışı çalışma, işyeri dışındaki görevlendirmeler, işveren tarafından sağlanan araçla ulaşım veya kazanın işin yürütümüyle bağlantısının tartışmalı olduğu olaylarda maddi vakıaların ayrıntılı biçimde ispatlanması gerekir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin güncel yaklaşımında, Kurumun sonradan olayı iş kazası olarak kabul etmesi her durumda diğer taraflar yönünden uyuşmazlığı ortadan kaldırmaz. İşveren veya diğer ilgili taraflar bakımından hukuki uyuşmazlık devam ediyorsa mahkemenin olayın iş kazası olup olmadığını tüm taraflar yönünden kesin biçimde çözmesi gerekebilir.
Görevli Mahkeme ve Davalılar
İş kazasının tespiti uyuşmazlığı iş mahkemesinde görülür. Somut olaya göre Sosyal Güvenlik Kurumu ile işverenin davada taraf gösterilmesi gerekir. Dava açılmadan önce SGK’ya yapılan başvuru, başvuru cevabı veya cevapsız kalındığını gösteren kayıt dosyaya eklenmelidir. Yetki, iş mahkemelerine ilişkin özel yetki kuralları ve somut çalışma ilişkisine göre ayrıca belirlenmelidir.
İş Kazası Tespit Davası Dilekçesi Örneği
… İŞ MAHKEMESİNE
DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, adres]
VEKİLİ: [Avukat bilgileri]
DAVALILAR: 1- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı 2- [İşveren unvanı/adı]
KONU: [tarih] tarihinde meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, davalı işveren nezdinde [işe giriş tarihi] tarihinden itibaren [görev/meslek] olarak çalışmıştır. Çalışmanın fiilî kapsamı [işin niteliği, çalışma yeri ve görev] şeklindedir.
2. [Kaza tarihi] tarihinde müvekkil [olayın nerede ve nasıl meydana geldiğini kronolojik biçimde açıklayın] sonucunda yaralanmış ve [hastane] tarafından tedavi altına alınmıştır.
3. Olay, 5510 sayılı Kanun m.13’te düzenlenen [işyerinde bulunma / işveren tarafından yürütülen iş / görevlendirme / işveren tarafından sağlanan taşıt] hâli kapsamında meydana gelmiştir. Kaza ile çalışma ilişkisi arasındaki bağ; [tanıklar, kamera kaydı, görev yazısı, hastane kaydı, kolluk tutanağı, mesajlar] ile sabittir.
4. Buna rağmen davalı Kurum [tarih ve sayı] sayılı işlem ile olayı iş kazası olarak kabul etmemiştir / işveren kazayı Kuruma bildirmemiştir. Müvekkil tarafından 7036 sayılı Kanun m.4 uyarınca Kuruma [başvuru tarihi] tarihinde başvurulmuş, başvuru [reddedilmiş / altmış gün içinde cevaplandırılmamıştır].
5. İşverenin bildirim yapmamış olması, olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz. Nitelendirme, olayın objektif koşulları ve 5510 sayılı Kanun m.13’teki ölçütler üzerinden yapılmalıdır.
6. Kaza nedeniyle yürütülecek sosyal sigorta işlemleri ve buna bağlı hakların belirlenebilmesi için olayın iş kazası olduğunun yargısal olarak tespiti zorunlu hâle gelmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: 5510 sayılı Kanun m.13 ve ilgili hükümler, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4, 6100 sayılı HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: SGK kayıtları ve başvuru evrakı, işyeri kayıtları, hizmet dökümü, iş sözleşmesi, bordrolar, hastane ve ambulans kayıtları, kolluk ve savcılık dosyaları, iş kazası tutanakları, kamera kayıtları, mesajlaşmalar, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, keşif, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle [tarih] tarihinde meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun m.13 kapsamında iş kazası olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
İş Kazası Tespit Davasında Hangi Deliller Önemlidir?
Hastane ilk müracaat kaydı, ambulans kayıtları, işyeri giriş-çıkış verileri, vardiya çizelgeleri, kamera görüntüleri, görev yazıları ve aynı ortamda bulunan çalışanların tanıklığı özellikle önemlidir. İşverenin sonradan düzenlediği tek taraflı belgeler, olayın diğer objektif delilleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
İşveren kazayı bildirmediyse İşveren Tarafından Bildirilmeyen İş Kazasının SGK’ya Bildirilmesi Dilekçesi; zarar doğmuşsa İş Kazası Tazminat Davası Dilekçesi Örneği de incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
SGK’ya başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi?
Sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan bu uyuşmazlıkta 7036 sayılı Kanun m.4’teki Kuruma ön başvuru şartı dikkate alınmalıdır. Dava dosyası hazırlanırken başvurunun yapıldığını ve sonucunu gösteren belgeler eklenmelidir.
İşveren kazayı bildirmediyse dava açılamaz mı?
Hayır. Bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi olayın iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
SGK olayı sonradan iş kazası kabul ederse dava biter mi?
Her durumda değil. İşveren veya diğer taraflar yönünden uyuşmazlık devam ediyorsa mahkemenin tüm tarafları bağlayacak şekilde inceleme yapması gerekebilir.