Kilometresi Düşürülmüş Araçta Alıcının Hakları Nelerdir?
İkinci el araç satışında kilometre bilgisi, aracın yalnızca ne kadar kullanıldığını gösteren teknik bir veri değildir. Aracın mekanik yıpranma düzeyi, bakım ihtiyacı, kalan ekonomik ömrü ve ikinci el piyasa değeri üzerinde doğrudan etkili olan temel unsurlardan biridir. Bu nedenle gerçekte 250.000 kilometre kullanılmış bir aracın göstergesinin 120.000 kilometreye düşürülerek satılması, satış sözleşmesindeki ekonomik dengeyi ve aracın olması gereken satış fiyatını ciddi biçimde değiştirebilir.
Kilometresi düşürülmüş araç, kural olarak hukuken ayıplı araç niteliğindedir. Kilometredeki müdahalenin satış sırasında olağan bir incelemeyle anlaşılması çoğu zaman mümkün olmadığından uyuşmazlıkların önemli bir bölümünde gizli ayıp söz konusu olur. Yargıtay da kilometre sayacında oynama bulunduğu teknik kayıtlarla belirlenen bir aracın gizli ayıplı olduğunu ve Türk Borçlar Kanunu kapsamında satıcının kilometre müdahalesini bilmese dahi ayıptan sorumlu olabileceğini kabul etmektedir.
Kilometresi düşürülmüş araç satın alan kişinin yalnızca kilometre farkından kaynaklanan değer kaybını isteme hakkı bulunmaz. Somut olayın özelliklerine göre aracın iadesi ve satış bedelinin geri alınması, ayıp oranında bedel indirimi, tazminat ve şartları oluşmuşsa ceza soruşturması gündeme gelebilir.
Ancak hangi hakkın kullanılacağı gelişigüzel belirlenmemelidir. Aracın satış bedeli, gerçek kilometresi, satıcının galerici veya bireysel satıcı olması, kilometrenin hangi tarihte düşürüldüğü, alıcının durumu ne zaman öğrendiği ve mevcut deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Kısa Cevap
Kilometresi düşürülmüş araç çoğu olayda gizli ayıp niteliğindedir. Alıcı şartları oluştuğunda aracı iade ederek satış bedelini geri isteyebilir veya aracı elinde tutarak ayıp oranında bedel indirimi talep edebilir. Satıcının kilometrenin düşürüldüğünü bilmemesi, ayıptan doğan özel hukuk sorumluluğunu tek başına ortadan kaldırmaz. Buna karşılık dolandırıcılık yönünden cezai sorumluluk için kast ve hileli davranış ayrıca değerlendirilir.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Neden Ayıplı Araç Sayılır?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesi uyarınca satıcı, alıcıya bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmamasından sorumludur. Satılanın değerini veya alıcının ondan beklediği faydayı ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler de ayıp kapsamında değerlendirilir.
Araç kilometresi bu çerçevede aracın önemli niteliklerinden biridir. Örneğin satış ilanında aracın 110.000 kilometrede olduğu belirtilmiş, satış sırasında gösterge 112.000 kilometreyi göstermiş ancak daha eski bir muayene veya servis kaydında aracın 230.000 kilometrede bulunduğu tespit edilmişse aracın alıcıya bildirilen nitelikleri taşımadığı açıktır.
Üstelik satıcının “Ben de aracı bu şekilde satın aldım, kilometrenin düşürüldüğünü bilmiyordum” şeklindeki savunması özel hukuk sorumluluğunu tek başına ortadan kaldırmaz. TBK m.219, satıcının ayıbın varlığını bilmese dahi sorumlu olacağını düzenlemektedir.
Bu konuda ikinci el araç satışındaki genel hukuki rejimi daha kapsamlı incelemek için İkinci El Ayıplı Araç Satışında Satıcının Sorumluluğu 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Satıcının ayıptan sorumlu tutulması için kilometreyi bizzat düşürmüş olması zorunlu değildir. Buna karşılık dolandırıcılık suçundan cezai sorumluluk bakımından satıcının hileli davranışı, kastı ve haksız yarar sağlamaya yönelik hareketi ayrıca ortaya konulmalıdır.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Gizli Ayıp mıdır?
Kilometre müdahalesi çoğu olayda gizli ayıp niteliğindedir. Gizli ayıp, satış sırasında normal bir incelemeyle fark edilmesi beklenmeyen ancak daha sonra teknik inceleme, muayene geçmişi, servis kayıtları veya diğer delillerle ortaya çıkarılabilen ayıptır.
Bir alıcının araç göstergesinde 120.000 kilometre yazdığını görmesi, aracın gerçek kilometresinin de 120.000 kilometre olduğu anlamına gelmez. Alıcıdan aracın bütün geçmiş muayene, servis ve elektronik kontrol ünitesi kayıtlarını her olayda satış sırasında kendiliğinden araştırması beklenemez.
Kararda bilirkişi raporu ve TÜVTÜRK muayene kayıtlarıyla aracın kilometresinin düşürüldüğü belirlenmiş, bu durumun gizli ayıp niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. Yargıtay ayrıca satıcının ayıbı bilmese dahi TBK m.219 kapsamında alıcıya karşı sorumlu olabileceğini vurgulamıştır.
Araç Galeriden Alındıysa Hangi Kanun Uygulanır?
Kilometresi düşürülmüş araç uyuşmazlıklarında ilk olarak satış ilişkisinin hukuki niteliği belirlenmelidir.
Alıcı aracı kişisel amacıyla satın almış ve satıcı ikinci el araç ticaretini ticari veya mesleki faaliyet kapsamında yürütüyorsa işlem kural olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındadır.
Buna karşılık aracını kendi adına satan ve araç alım satımını ticari veya mesleki faaliyet olarak yürütmeyen bir kişiden yapılan satın almalarda uyuşmazlık esas olarak Türk Borçlar Kanunu'nun satıcının ayıptan sorumluluğuna ilişkin hükümleri kapsamında değerlendirilir.
Bu ayrım yalnızca uygulanacak kanunu değil, görevli mahkemeyi, dava öncesi arabuluculuk sürecini ve başvurulabilecek hukuki yolları da etkiler. Tüketici ve ayıplı araç uyuşmazlıklarıyla ilgili diğer çalışma alanlarımız için Faaliyet Alanlarımız sayfasını da inceleyebilirsiniz.
Kilometresi Düşürülmüş Araçta Alıcının Hakları Nelerdir?
Türk Borçlar Kanunu m.227 ile tüketici işlemlerinde TKHK m.11, ayıplı araç satın alan kişiye çeşitli seçimlik haklar tanır. Kilometre düşürülmesi bakımından uygulamada özellikle sözleşmeden dönme ile ayıp oranında bedel indirimi hakları öne çıkmaktadır.
| Alıcının Hakkı | Hukuki Sonuç | Kilometre Düşürülmesinde Uygulaması |
|---|---|---|
| Sözleşmeden dönme | Araç satıcıya iade edilir. Şartları oluştuğunda satış bedelinin geri verilmesi istenir. | Kilometre farkının ciddi olduğu ve ayıbın aracın ekonomik niteliğini önemli ölçüde etkilediği uyuşmazlıklarda güçlü bir seçenektir. |
| Ayıp oranında bedel indirimi | Araç alıcıda kalır. Ayıp nedeniyle fazla ödenen kısmın iadesi talep edilir. | Aracı kullanmaya devam etmek isteyen alıcılar açısından kilometre uyuşmazlıklarında en sık kullanılan haklardan biridir. |
| Ücretsiz onarım | Ayıbın giderilmesi masrafları satıcıya yüklenir. | Kilometre geçmişinin değiştirilmiş olması fiziksel bir onarımla ortadan kaldırılamadığından uygulama alanı sınırlıdır. |
| Ayıpsız benzeriyle değişim | İmkân bulunması hâlinde ayıpsız benzer mal talep edilir. | İkinci el araçların model, kullanım, kilometre, bakım ve hasar geçmişlerinin farklı olması nedeniyle uygulamada güçlük yaşanabilir. |
| Tazminat | Şartları oluşmuşsa seçimlik hakla birlikte ayrıca zararların giderilmesi istenebilir. | Tazminat bağımsız bir seçimlik hak değildir. Zarar, illiyet bağı ve hukuki sorumluluk ayrıca değerlendirilir. |
Kilometresi Düşürülmüş Aracı İade Etmek Mümkün müdür?
Şartları oluşmuşsa sözleşmeden dönme mümkündür. Alıcı aracı satıcıya geri vermeye hazır olduğunu bildirerek satış sözleşmesinden dönebilir ve ödediği satış bedelinin iadesini talep edebilir.
Özellikle kilometre farkının yüksek olması, aracın gerçek kullanım geçmişinin alıcının satın alma kararını esaslı biçimde etkilemesi ve alıcının gerçek kilometreyi bilmesi hâlinde aracı hiç satın almayacak olması, sözleşmeden dönme talebini destekleyen hususlardır.
Ancak sözleşmeden dönme hakkının her kilometre uyuşmazlığında doğrudan kabul edileceği söylenemez. Somut olayda ayıbın ağırlığı, kilometre farkı, aracın ekonomik değeri ve uygulanacak kanun hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.
Yargıtay, kilometresi düşürülerek gizli ayıplı biçimde satılan araç bakımından satıcının ayıbı bilmese dahi sorumlu olduğunu değerlendirmiş ve somut uyuşmazlıkta aracın satıcıya iadesi karşılığında satış bedelinin alıcıya iadesi gerektiği sonucuna ulaşmıştır.
Kilometre Düşürülmesi Nedeniyle Bedel İndirimi İstenebilir mi?
Aracı kullanmaya devam etmek isteyen alıcı açısından en önemli seçeneklerden biri ayıp oranında satış bedelinden indirim talebidir.
Örneğin araç 1.000.000 TL bedelle satın alınmış ancak gerçek kilometresi öğrenildiğinde aracın satış tarihindeki ekonomik değerinin belirgin biçimde daha düşük olduğu anlaşılmışsa, alıcı aracı iade etmeksizin ayıp nedeniyle fazla ödediği kısmın kendisine ödenmesini talep edebilir.
Hesaplama yalnızca kilometre farkına keyfî bir parasal tutar verilerek yapılmamalıdır. Ayıplı araç uyuşmazlıklarında önem taşıyan yöntemlerden biri nispi metottur. Nispi metotta aracın satış tarihindeki ayıpsız piyasa değeri ile gerçek kilometresi bilindiğinde sahip olacağı ayıplı piyasa değeri belirlenir. Bu değerler arasındaki oran taraflarca kararlaştırılan gerçek satış bedeline uygulanır.
Nispi metodun hukuki ve matematiksel yapısını ayrıntılı incelemek için Ayıp Oranında Bedel İndirimi Nedir? Nasıl Hesaplanır? 2026 başlıklı makalemizi okuyabilirsiniz.
Ayıp Oranında Bedel İndiriminizi Hesaplayın
Kararlaştırılan satış bedeli ile satış tarihindeki ayıpsız ve ayıplı rayiç değerleri girerek nispi metoda göre yaklaşık bedel indirimi tutarını hesaplamak için Ayıp Oranında Bedel İndirimi Hesaplama Aracımızı kullanabilirsiniz.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Nedeniyle Tazminat İstenebilir mi?
Seçimlik hakların yanında şartları oluşmuşsa ayrıca tazminat talebinde bulunulabilir. Özellikle ayıp nedeniyle doğrudan ortaya çıkan zararlar, yapılan zorunlu giderler veya sözleşmenin ayıplı ifasından kaynaklanan ve hukuken satıcıya yükletilebilen diğer zararlar gündeme gelebilir.
Ancak her masrafın doğrudan satıcıdan alınabileceği düşünülmemelidir. Yapılan gider ile kilometre ayıbı arasında uygun illiyet bağının bulunması ve zararın hukuken talep edilebilir nitelikte olması gerekir. Tazminat hukukuna ilişkin diğer içeriklerimize Tazminat Hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Satıcı Kilometrenin Düşürüldüğünü Bilmiyorsa Sorumlu Olur mu?
Bu soru kilometresi düşürülmüş araç davalarının en önemli noktalarından biridir. Özel hukuk bakımından cevap kural olarak evettir.
TBK m.219 uyarınca satıcı ayıbı bilmese bile satılanın ayıbından sorumludur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de kilometresi düşürülmüş aracı satan kişinin kilometre müdahalesinden haberdar olmadığını ileri sürmesinin tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmadığını değerlendirmiştir.
Dolayısıyla alıcının kilometreyi kimin düşürdüğünü kesin biçimde tespit edememesi, satıcıya karşı ayıptan doğan haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Satıcı kilometrenin daha önceki malik döneminde düşürüldüğünü düşünüyorsa kendi satıcısına karşı hukuki başvuru imkânını ayrıca değerlendirebilir.
Ceza hukuku açısından ise durum farklıdır. Kilometrenin düşürüldüğünü bilmeyen ve hileli davranışı bulunmayan satıcının sırf ayıplı aracı devretmiş olması nedeniyle otomatik olarak dolandırıcılık suçundan sorumlu tutulması mümkün değildir. Ceza sorumluluğu şahsidir ve kast ayrıca araştırılır.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Aldım, Ne Yapmalıyım?
Kilometresi Düşürülmüş Araç Aldım, Ne Yapmalıyım?
- Satış ilanını ve yazışmaları kaydedin. İlanda belirtilen kilometre, “orijinal kilometre” şeklindeki ifadeler, WhatsApp konuşmaları ve satıcının beyanları önemli delil oluşturabilir.
- Kilometre geçmişini çıkarın. TÜVTÜRK muayene kayıtları, yetkili ve özel servis kayıtları, geçmiş ekspertiz raporları, hasar dosyaları ve önceki satış kayıtları karşılaştırılmalıdır.
- Teknik delilleri koruyun. Uyuşmazlığın ispatını zorlaştırabilecek müdahaleler yapılmadan önce aracın mevcut durumu uzman incelemesiyle kayıt altına alınmalıdır.
- Satıcının hukuki sıfatını belirleyin. Galeriden yapılan tüketici satışı ile iki özel kişi arasındaki satış farklı hukuki rejimlere tabidir.
- Satıcıya yazılı bildirim yapın. Özellikle TBK kapsamındaki gizli ayıplarda ayıbın öğrenilmesinden sonra bildirim konusu önem taşır. Noter ihtarnamesi çoğu dosyada ispat kolaylığı sağlar.
- Doğru seçimlik hakkı belirleyin. Araç iadesi mi, yoksa ayıp oranında bedel indirimi mi ekonomik ve hukuki açıdan daha uygun olduğuna dosya özelinde karar verilmelidir.
- Bedel indirimini doğru yöntemle hesaplayın. Nispi metoda göre hesaplama için hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.
- Uygun hukuki yola başvurun. Tüketici Hakem Heyeti, arabuluculuk, Tüketici Mahkemesi, Asliye Hukuk Mahkemesi veya olayın özelliklerine göre ceza soruşturması seçenekleri değerlendirilmelidir.
Kilometre müdahalesi öğrenildiğinde aracın hemen satılması veya teknik delillerin kaybolmasına neden olabilecek işlemlerin yapılması ispat bakımından risk oluşturabilir. Öncelikle tarihsel kilometre kayıtlarının ve satış sürecindeki beyanların güvenli şekilde saklanması gerekir.
Kilometresi Düşürülmüş Araçta Kritik Süreler
Kritik Süreler ve 2026 Başvuru Sınırı
| Konu | Temel Kural |
|---|---|
| Gizli ayıbın bildirilmesi | TBK m.223 kapsamında olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayan ayıp sonradan öğrenilmişse satıcıya gecikmeksizin bildirim yapılması önemlidir. |
| Ağır kusurlu satıcı | TBK m.225 uyarınca ağır kusurlu satıcı ayıbın süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da özel düzenleme vardır. |
| TBK zamanaşımı | TBK m.231 uyarınca ayıptan doğan davalar kural olarak devirden itibaren iki yıldır. Satıcı satılanı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa bu özel iki yıllık süreden yararlanamaz. |
| Tüketici satışlarında süre | TKHK m.12 uyarınca genel süre teslimden itibaren iki yıldır. İkinci el satışlarda sözleşmeyle belirlenen sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse Kanundaki zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. |
| 2026 Tüketici Hakem Heyeti sınırı | Uyuşmazlık değeri 186.000 TL'nin altında ise tüketici uyuşmazlığında Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılır. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar hakem heyetinin görev alanı dışındadır. |
| Profesyonel satışta ekspertiz raporu | Güncel Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.16 kapsamındaki araçlarda ekspertiz raporu satıştan önceki on gün içinde alınır. Yönetmelikte sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar bakımından istisna bulunmaktadır. |
Önemli: Süre hesabı somut olayın hukuki niteliğine göre değişebilir. Özellikle hile, ağır kusur, tüketici işlemi veya farklı hukuki taleplerin birlikte ileri sürüldüğü uyuşmazlıklarda yalnızca genel sürelerden hareket edilmemelidir.
Kilometrenin Düşürüldüğü Nasıl İspatlanır?
Kilometresi düşürülmüş araç davalarında başarı büyük ölçüde aracın kronolojik kilometre geçmişinin ortaya çıkarılmasına bağlıdır.
Örneğin araç 2021 yılında 210.000 kilometrede muayene edilmiş, 2023 yılında 235.000 kilometrede servise girmiş ancak 2025 yılında 125.000 kilometrede satılmışsa kilometre müdahalesinin varlığı güçlü biçimde ortaya konulabilir.
İspatta özellikle şu belgeler önem taşır:
- TÜVTÜRK muayene ve kilometre kayıtları,
- yetkili servis ve özel servis bakım kayıtları,
- geçmiş ekspertiz raporları,
- sigorta ve hasar dosyalarında yer alan kilometre bilgileri,
- önceki internet satış ilanları,
- noter satış belgesi,
- banka dekontları ve gerçek satış bedelini gösteren ödeme belgeleri,
- satıcıyla yapılan mesajlaşmalar ve yazılı beyanlar,
- bilirkişi ve teknik inceleme raporları.
Daha zor uyuşmazlık, kilometrenin hangi tarihte ve hangi malik döneminde düşürüldüğünün belirlenmesidir. Bu husus özellikle ağır kusur, hile, ceza sorumluluğu ve zamanaşımı tartışmalarında önem kazanır.
Ekspertiz Raporunda Kilometre Yanlışsa Ekspertiz Firması Sorumlu Olur mu?
Somut olayın özelliklerine göre ekspertiz işletmesinin de hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
Bu konuda güncel düzenleme, 27 Ağustos 2024 tarihli ve 32645 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliktir. Yönetmelikte 29 Nisan 2026 tarihinde de değişiklik yapılmıştır. 29 Nisan 2026 tarihli değişiklik metnine buradan ulaşabilirsiniz.
Güncel Yönetmeliğin 16. maddesine göre belirli araç sınıflarındaki profesyonel ikinci el araç satışlarında satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır. Model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar bakımından Yönetmelikte ekspertiz raporu zorunluluğuna ilişkin istisna bulunmaktadır.
Aynı maddede ekspertiz raporunda aracın kilometre bilgisinin yer alması ve ekspertiz işletmesinin rapordaki bilgilerin aracın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumluluğu düzenlenmiştir. Aldatıcı veya yanıltıcı ekspertiz raporları bakımından tüketicinin ayıplı hizmetten doğan hakları da saklıdır.
Bununla birlikte ekspertiz firmasının sorumluluğu her dosyada otomatik değildir. Ekspertiz hizmetinin kapsamı, kilometre manipülasyonunun teknik olarak tespit edilebilir olup olmadığı, raporda hangi bilgiye yer verildiği ve zarar ile rapordaki hata arasındaki hukuki bağlantı ayrıca değerlendirilmelidir.
Kilometre Düşürmek Dolandırıcılık Suçu mudur?
Kilometrenin bilerek düşürülmesi ve gerçek dışı kilometre bilgisi kullanılarak alıcının yanıltılması suretiyle ekonomik menfaat sağlanması, somut olayın özelliklerine göre Türk Ceza Kanunu'ndaki dolandırıcılık hükümlerini gündeme getirebilir.
Ancak “kilometresi düşürülmüş her araç satışında mevcut satıcı mutlaka dolandırıcılık suçundan sorumludur” şeklindeki yaklaşım hukuken doğru değildir.
Ceza soruşturmasında kilometrenin kim tarafından veya hangi malik döneminde düşürüldüğü, satıcının gerçek kilometreyi bilip bilmediği, alıcıya hangi beyanların verildiği, satış ilanının içeriği, hileli davranış ve ekonomik yarar arasındaki bağlantı araştırılmalıdır.
Bu nedenle özel hukuk davası ile ceza soruşturması birbirine karıştırılmamalıdır. Satıcının ayıptan kaynaklanan hukuki sorumluluğunun bulunduğu ancak ceza sorumluluğunun oluşmadığı dosyalar mümkündür.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Davasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Türk Borçlar Kanunu m.231 uyarınca satıcının ayıptan sorumluluğuna ilişkin davalar kural olarak aracın alıcıya devrinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.
Ancak aynı maddede önemli bir istisna vardır. Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise TBK m.231'deki iki yıllık özel zamanaşımı süresinden yararlanamaz.
Bu nedenle internette sıklıkla görülen “satıcı kötü niyetliyse zamanaşımı kesin olarak 10 yıldır” şeklindeki ifade her dosya bakımından doğrudan kullanılmamalıdır. Kanunun açıkça düzenlediği sonuç, ağır kusurlu satıcının özel iki yıllık süreden yararlanamamasıdır. Bundan sonraki zamanaşımı değerlendirmesi talebin hukuki sebebi ve somut olayın özelliklerine göre yapılmalıdır.
Tüketici işlemlerinde ise TKHK m.12 uyarınca ayıplı maldan sorumluluk kural olarak teslim tarihinden itibaren iki yıldır. İkinci el satışlarda sözleşmeyle belirlenen sorumluluk süresi bir yıldan az olamaz. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse Kanundaki zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Araç bir galeriden veya ticari faaliyet kapsamında ikinci el araç satan işletmeden tüketici sıfatıyla satın alınmışsa uyuşmazlık kural olarak tüketici hukukuna tabidir.
2026 yılı için değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılması gerekir. Güncel parasal sınır Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanmıştır. 2026 Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırlarına buradan ulaşabilirsiniz.
186.000 TL ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıkları bakımından Tüketici Hakem Heyetine başvurulamaz. Tüketici mahkemesinde dava açılmasını gerektiren uyuşmazlıklarda TKHK m.73/A kapsamında dava şartı arabuluculuk hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır.
Aracın mesleki faaliyet göstermeyen özel bir kişiden satın alınması hâlinde ise uyuşmazlık kural olarak genel mahkemelerde ve çoğunlukla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Yargıtay, araç satımını meslek edinmeyen kişiler arasındaki uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi olarak değerlendirilemeyeceğini ve böyle bir uyuşmazlıkta genel mahkemelerin görevli olduğunu belirtmiştir.
Tarafların her ikisinin tacir olması veya aracın ticari işletme faaliyeti kapsamında satın alınması gibi farklı ihtimallerde görevli mahkeme ayrıca belirlenmelidir.
Araç Bedeli ile Uyuşmazlık Değeri Aynı Olmayabilir
Sözleşmeden dönülerek aracın tamamen iadesi talep ediliyorsa uyuşmazlık değeri çoğu ikinci el araçta Tüketici Hakem Heyeti sınırını aşabilir. Buna karşılık yalnızca belirli miktarda ayıp oranında bedel indirimi talep edilen bir uyuşmazlıkta başvuru merci belirlenirken talebin değeri ayrıca değerlendirilmelidir.
Noterde “Aracı Görerek ve Kontrol Ederek Aldım” Yazması Hakları Ortadan Kaldırır mı?
Kural olarak bu tür genel bir ifade gizli ayıplar bakımından satıcıyı kendiliğinden sorumluluktan kurtarmaz.
Alıcının bildiği ve kabul ettiği ayıplar bakımından satıcının sorumluluğu doğmayabilir. Ancak kilometre manipülasyonu gibi normal incelemeyle ortaya çıkarılması mümkün olmayan bir ayıbın alıcı tarafından açıkça bilindiğinin ve bu hâliyle kabul edildiğinin ayrıca ortaya konulması gerekir.
“Aracı mevcut hâliyle gördüm ve aldım” şeklindeki genel bir kayıt ile gerçek kilometrenin örneğin 250.000 olduğunun açıkça bildirilmesi ve aracın bu bilgiyle satın alınması aynı hukuki sonucu doğurmaz.
Kilometresi Düşürülmüş Araçta Doğru Hukuki Yol Nasıl Belirlenir?
Kilometresi düşürülmüş araç uyuşmazlıklarında asıl mesele yalnızca aracın kilometresinin değiştirilmiş olduğunu göstermek değildir. Doğru talebin doğru kişiye, doğru hukuki sebebe ve doğru delillerle yöneltilmesi gerekir.
Aracı elinde tutmak isteyen alıcı bakımından ayıp oranında bedel indirimi daha işlevsel olabilir. Kilometre farkı aracın ekonomik niteliğini ciddi biçimde değiştirmiş ve alıcı gerçek durumu bilse aracı satın almayacak idiyse sözleşmeden dönme seçeneği değerlendirilebilir.
Satıcının kilometre müdahalesini bildiğine ilişkin deliller bulunuyorsa ağır kusur, hile ve ceza hukuku boyutu ayrıca incelenmelidir.
Özellikle araç satış ilanı, noter satış belgesi, gerçek satış bedelini gösteren banka kayıtları, ekspertiz raporu, TÜVTÜRK kayıtları ve servis kayıtları kaybolmadan temin edilmelidir. Birkaç farklı tarihe ait güvenilir kilometre kaydı çoğu zaman uyuşmazlığın en önemli delil zincirini oluşturur.
Ayıplı araç uyuşmazlıklarının genel yapısı, ekspertiz raporları ve satıcının sorumluluğu hakkında daha geniş bilgi için tekrar İkinci El Ayıplı Araç Satışında Satıcının Sorumluluğu makalemize başvurabilirsiniz.
Kilometresi Düşürülmüş Araç Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kilometresi düşürülmüş araç iade edilebilir mi?
Şartları oluşmuşsa evet. Kilometre müdahalesi gizli ayıp niteliğindeyse ve somut olay sözleşmeden dönmeyi haklı kılıyorsa alıcı aracı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek satış bedelinin iadesini talep edebilir.
Satıcı kilometrenin düşürüldüğünü bilmiyorsa dava açılabilir mi?
Evet. Satıcının kilometre müdahalesini bilmemesi Türk Borçlar Kanunu kapsamındaki ayıptan sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ceza sorumluluğu ise farklı şartlara bağlıdır ve kastın ayrıca araştırılması gerekir.
Kilometreyi kimin düşürdüğünü bulmak zorunlu mudur?
Satıcıya karşı ayıptan doğan özel hukuk haklarının kullanılabilmesi için her olayda kilometreyi bizzat düşüren kişinin kesin olarak tespit edilmesi zorunlu değildir. Ancak müdahalenin hangi tarihte ve hangi malik döneminde yapıldığının belirlenmesi ağır kusur, hile ve ceza soruşturması bakımından önem taşıyabilir.
Kilometresi düşürülmüş araçta ne kadar para talep edilebilir?
Aracı elinde tutan alıcının bedel indirimi talebi kural olarak satış tarihindeki ayıpsız ve ayıplı rayiç değerler dikkate alınarak değerlendirilir. Nispi metoda göre yaklaşık hesaplama için Ayıp Oranında Bedel İndirimi Hesaplama Aracını kullanabilirsiniz. Kesin tutar somut olayda bilirkişi incelemesine ve mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır.
Kilometresi düşürülmüş araçta ekspertiz firması sorumlu mudur?
Ekspertiz raporunun gerçek durumu yansıtmaması ve rapordaki hata ile zarar arasında hukuki bağlantı bulunması hâlinde ekspertiz işletmesinin sorumluluğu gündeme gelebilir. Raporun kapsamı ve kilometre müdahalesinin teknik olarak tespit edilip edilemeyeceği ayrıca incelenmelidir.
Kilometresi düşürülmüş araç için savcılığa şikâyet edilebilir mi?
Gerçek kilometrenin bilerek gizlendiğine, alıcının hileli davranışlarla yanıltıldığına ve bu yolla haksız yarar sağlandığına ilişkin emareler varsa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir. Ceza soruşturmasında kilometre müdahalesinin zamanı, faili ve satıcının kastı ayrıca araştırılır.
Kilometresi düşürülmüş araç davasında zamanaşımı kaç yıldır?
TBK kapsamındaki ayıptan doğan davalarda kural olarak devirden itibaren iki yıllık özel zamanaşımı süresi vardır. Ancak satıcı satılanı ayıplı devretmekte ağır kusurlu ise bu özel iki yıllık süreden yararlanamaz. Tüketici işlemlerinde TKHK m.12 hükümleri ayrıca uygulanır.
Galeriden alınan kilometresi düşürülmüş araç için nereye başvurulur?
Satış tüketici işlemi niteliğindeyse 2026 yılında uyuşmazlık değeri 186.000 TL'nin altında ise Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılır. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava şartı arabuluculuk ve ardından şartları varsa Tüketici Mahkemesi yolu gündeme gelir.
Sonuç
Kilometresi düşürülmüş araç satın alınması, alıcının katlanmak zorunda olduğu sıradan bir ikinci el araç riski değildir. Gerçek kilometrenin gizlenmesi aracın ekonomik değerini, kullanım geçmişini, bakım ihtiyacını ve alıcının satın alma kararını doğrudan etkileyen ciddi bir ayıp oluşturabilir.
Alıcı somut olayın özelliklerine göre sözleşmeden dönerek aracın iadesini ve satış bedelinin geri verilmesini isteyebilir veya aracı elinde tutarak ayıp oranında bedel indirimi talep edebilir. Şartları varsa ayrıca uğradığı zararların tazmini gündeme gelebilir.
Satıcının kilometre müdahalesini bilmediğini ileri sürmesi özel hukuk sorumluluğunu tek başına ortadan kaldırmaz. Buna karşılık ağır kusur, hile ve cezai sorumluluk bakımından kilometrenin hangi tarihte ve kimin hâkimiyetindeyken düşürüldüğünün belirlenmesi önemlidir.
Bu nedenle kilometre düşürme uyuşmazlıklarında muayene ve servis geçmişinin çıkarılması, satış ilanının korunması, noter ve ödeme kayıtlarının toplanması, doğru seçimlik hakkın belirlenmesi ve sürelerin dosya özelinde değerlendirilmesi hukuki sürecin en önemli aşamalarını oluşturur.