Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak belirli bir süre çalışan işçinin iş sözleşmesinin kanunda öngörülen nedenlerden biriyle sona ermesi üzerine doğabilen parasal bir işçilik hakkıdır. 4857 sayılı İş Kanunu yürürlükte olmakla birlikte kıdem tazminatının temel şartları ve hesaplama yöntemi, 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte bırakılan 14. maddesine dayanmaktadır. Bu nedenle kıdem tazminatı hesaplama işleminde yalnızca çalışma süresi ve maaş değil; iş sözleşmesinin nasıl sona erdiği, son ücretin kapsamı ve fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı birlikte değerlendirilmelidir.
Online araç, girilen tarih ve ücret verilerine göre yaklaşık bir tutar üretir. Ancak hesaplanan rakam, işçinin kendiliğinden kıdem tazminatına hak kazandığı anlamına gelmez. İşverenin fesih bildirimi, işçinin istifa veya haklı fesih açıklaması, SGK işten ayrılış kodu, ihtarnameler ve çalışma koşulları somut olay özelinde incelenmelidir.
Kıdem Tazminatı Alma Şartları Nelerdir?
Kıdem tazminatına hak kazanılabilmesi için ilk temel koşul, işçinin aynı işverene ait işyeri veya işyerlerinde kural olarak en az bir yıl çalışmış olmasıdır. İşyerinin devri, işverenin farklı işyerlerinde çalışma veya aynı işverene bağlı kesintisiz hizmet gibi durumlarda kıdem süresi tek bir bordro kaydına bakılarak değil, iş ilişkisinin bütünü üzerinden belirlenebilir.
İkinci koşul, iş sözleşmesinin kıdem tazminatı doğuran bir nedenle sona ermesidir. En sık karşılaşılan hâller şunlardır:
- İşverenin sözleşmeyi, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışına dayanan haklı fesih dışında bir nedenle sona erdirmesi,
- İşçinin ücretin ödenmemesi, çalışma koşullarının hukuka aykırı değiştirilmesi veya kanundaki başka bir haklı neden sebebiyle sözleşmeyi feshetmesi,
- Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılma,
- Emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödeme amacıyla ayrılma yahut yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmesi,
- İşçinin ölümü.
Her istifa kıdem tazminatını ortadan kaldırmadığı gibi her işveren feshi de mutlaka tazminat doğurmaz. Özellikle haklı fesih iddiasının somut belgeler, bordrolar, banka kayıtları, yazışmalar ve tanık anlatımlarıyla desteklenmesi gerekebilir.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatında işçinin her tam hizmet yılı için otuz günlük ücreti esas alınır. Tam yıldan artan ay ve günler de oranlanarak hesaba katılır. Hesaplama, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır; ancak bu ücret fesih tarihinde geçerli yıllık kıdem tazminatı tavanını aşamaz.
Araç, tam yılları ayrı; artan ayları yıllık tutarın on ikide biri; kalan günleri ise yıllık tutarın üç yüz altmış beşte biri üzerinden hesaplar. Böylece artık yıl içeren çalışma dönemlerinde yalnızca toplam günün 365’e bölünmesinden doğabilecek sapmalar azaltılır. İşe giriş ve işten ayrılış günleri hizmet süresine dahil edilerek takvim süresi belirlenir.
Giydirilmiş Brüt Ücret Nedir?
Giydirilmiş brüt ücret, işçinin son çıplak brüt ücretine düzenli ve süreklilik taşıyan para veya para ile ölçülebilir menfaatlerin eklenmesiyle bulunur. Düzenli yemek ve yol yardımı, dönemsel ikramiyenin aylık karşılığı, devamlılık gösteren primler ve benzeri menfaatler şartları varsa kıdem hesabına dahil edilebilir. Yardımın nakit ödenmesi zorunlu değildir; işveren tarafından ayni olarak sağlanan ve parasal değeri belirlenebilen düzenli menfaatler de değerlendirmeye alınabilir.
Buna karşılık fazla çalışma ücreti, hafta tatili çalışması, kullanılmayan yıllık izin ücreti, tek seferlik başarı ödülü, gerçek masraf karşılığı yapılan ödeme ve süreklilik göstermeyen yardımlar kural olarak giydirilmiş ücrete eklenmez. Bir ödemenin bordroda “prim” veya “yardım” adıyla gösterilmesi tek başına belirleyici değildir; ödemenin işyeri uygulamasındaki niteliği ve sürekliliği incelenir.
Kıdem Tazminatı Tavanı Nasıl Uygulanır?
Kıdem tazminatı tavanı, işçinin toplam tazminatına uygulanan tek bir üst sınır değildir. Her bir tam hizmet yılı için hesaba alınabilecek azami brüt tutarı ifade eder. İşçinin giydirilmiş brüt ücreti tavanın altındaysa kendi ücreti; tavanı aşıyorsa fesih tarihinde geçerli tavan kullanılır. Tavanın hangi döneme ait olduğu işe giriş tarihine göre değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre belirlenir.
Örneğin 1 Ağustos 2026 tarihinde işten ayrılan, beş yıl altı ay kıdemi bulunan ve giydirilmiş brüt ücreti 80.000 TL olan bir işçi bakımından 73.729,87 TL tavan esas alınır. Hak kazanma şartlarının bulunduğu varsayımında yaklaşık brüt tazminat 405.514,29 TL, standart binde 7,59 damga vergisi düşüldüğünde yaklaşık net tutar 402.436,43 TL olur. Bu örnek faiz, önceki ödeme, vergi istisnası ve somut dosya özelliklerini içermez. Dolayısıyla kesin hesap yapılması veyahut kıdem tazminatına hak kazanma halleri için uzman iş avukatına danışmanız gerekmektedir.
2009–2026 kıdem tazminatı tavanlarını görüntüle
| Dönem | Yıllık tavan |
|---|---|
| 01 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 | 73.729,87 TL |
| 01 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 | 64.948,77 TL |
| 01 Temmuz 2025 – 31 Aralık 2025 | 53.919,68 TL |
| 01 Ocak 2025 – 30 Haziran 2025 | 46.655,43 TL |
| 01 Temmuz 2024 – 31 Aralık 2024 | 41.828,42 TL |
| 01 Ocak 2024 – 30 Haziran 2024 | 35.058,58 TL |
| 01 Temmuz 2023 – 31 Aralık 2023 | 23.489,83 TL |
| 01 Ocak 2023 – 30 Haziran 2023 | 19.982,83 TL |
| 01 Temmuz 2022 – 31 Aralık 2022 | 15.371,40 TL |
| 01 Ocak 2022 – 30 Haziran 2022 | 10.848,59 TL |
| 01 Temmuz 2021 – 31 Aralık 2021 | 8.284,51 TL |
| 01 Ocak 2021 – 30 Haziran 2021 | 7.638,96 TL |
| 01 Temmuz 2020 – 31 Aralık 2020 | 7.117,17 TL |
| 01 Ocak 2020 – 30 Haziran 2020 | 6.730,15 TL |
| 01 Temmuz 2019 – 31 Aralık 2019 | 6.379,86 TL |
| 01 Ocak 2019 – 30 Haziran 2019 | 6.017,60 TL |
| 01 Temmuz 2018 – 31 Aralık 2018 | 5.434,42 TL |
| 01 Ocak 2018 – 30 Haziran 2018 | 5.001,76 TL |
| 01 Temmuz 2017 – 31 Aralık 2017 | 4.732,48 TL |
| 01 Ocak 2017 – 30 Haziran 2017 | 4.426,16 TL |
| 01 Temmuz 2016 – 31 Aralık 2016 | 4.297,21 TL |
| 01 Ocak 2016 – 30 Haziran 2016 | 4.092,53 TL |
| 01 Eylül 2015 – 31 Aralık 2015 | 3.828,37 TL |
| 01 Temmuz 2015 – 31 Ağustos 2015 | 3.709,98 TL |
| 01 Ocak 2015 – 30 Haziran 2015 | 3.541,37 TL |
| 01 Ocak 2014 – 31 Aralık 2014 | 3.438,22 TL |
| 01 Temmuz 2013 – 31 Aralık 2013 | 3.254,44 TL |
| 01 Ocak 2013 – 30 Haziran 2013 | 3.129,25 TL |
| 01 Temmuz 2012 – 31 Aralık 2012 | 3.033,98 TL |
| 01 Ocak 2012 – 30 Haziran 2012 | 2.917,27 TL |
| 01 Ocak 2011 – 30 Haziran 2011 | 2.623,23 TL |
| 01 Temmuz 2010 – 31 Aralık 2010 | 2.517,01 TL |
| 01 Ocak 2010 – 30 Haziran 2010 | 2.427,04 TL |
| 01 Temmuz 2009 – 31 Aralık 2009 | 2.365,16 TL |
| 01 Ocak 2009 – 30 Haziran 2009 | 2.260,05 TL |
Not: İlettiğiniz listede 01 Temmuz 2011–31 Aralık 2011 dönemi yer almadığından bu tarih aralığında araç manuel tavan girişi ister.
Değişken Ücretle Çalışanlarda Hesaplama Nasıl Yapılır?
İşçinin ücreti her ay sabit değilse yalnızca son ay bordrosundaki rakamın kullanılması doğru sonuca ulaşmayabilir. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü ücretlerde kanuni düzenleme, son bir yıllık dönemde ödenen ücretin çalışılan günlere bölünmesiyle bulunacak ortalamayı esas alır. Son bir yıl içinde ücret artışı yapılmışsa fesih ile artış tarihi arasındaki döneme ilişkin ücretin aynı dönemdeki günlere bölünmesi de gündeme gelebilir. Satış primi, hedef primi ve komisyonla çalışanlarda ödemenin ücret niteliği, sürekliliği ve hangi döneme ait olduğu bordro ve işyeri kayıtları üzerinden belirlenmelidir.
Kısmi süreli çalışanların kıdem tazminatı hakkı yalnızca haftada daha az gün çalışmaları nedeniyle ortadan kalkmaz. Bir yıllık kıdem şartı takvim süresi üzerinden değerlendirilirken tazminata esas ücret, işçinin fiilî çalışma düzenindeki son giydirilmiş brüt ücretidir. Mevsimlik iş, çağrı üzerine çalışma veya uzun süreli askı dönemlerinde ise hangi sürelerin kıdeme dahil edileceği somut çalışma biçimine göre ayrıca incelenmelidir.
Kıdem Tazminatı Hesabında Sık Yapılan Hatalar
En yaygın hata, net maaşı doğrudan hesaplamaya girmek veya yalnızca çıplak ücreti kullanarak düzenli yan hakları dışarıda bırakmaktır. Diğer önemli hatalar ise, tavanı işe giriş tarihine göre seçmek, tam yıldan artan ay ve günleri hesaba katmamak, işyeri devri nedeniyle kıdemi sıfırlamak / kıdem tazminatı hakkım yok zannetmek, önceki dönem ödemelerini incelemeden bütün çalışma süresini yeniden hesaplamak ve fesih nedenini değerlendirmeden yalnızca matematiksel sonuç üzerinden talepte bulunmaktır.
Gerçek ücretin bordroda düşük gösterildiği iddia ediliyorsa banka hareketleri, emsal ücret araştırması, işyeri yazışmaları, prim tabloları ve tanık anlatımları önem kazanır. Hesaplama aracına girilen verinin doğruluğu sonucun doğruluğunu doğrudan etkilediğinden, özellikle yüksek ücretli veya çok sayıda yan hakkı bulunan çalışanlarda belgeler üzerinden profesyonel hesap yapılması gerekir.
Kıdem Tazminatından Hangi Kesintiler Yapılır?
Kanuni sınırlar içinde hesaplanan kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır ve sosyal güvenlik primi kesintisine tabi tutulmaz. Uygulamada ödeme belgesi üzerinden damga vergisi gündeme gelir. Araç, genel oran olan binde 7,59 üzerinden tahmini damga vergisini gösterir. Bununla birlikte ödemenin yapıldığı ayda uygulanabilecek damga vergisi istisnası, kıdem tazminatı tavanını aşan sözleşmesel ödemeler veya bordro tekniği net tutarı etkileyebilir. Bu nedenle araçtaki net sonuç yaklaşık değerdir.
Çalışma Süresi Hesabında Dikkat Edilecek Noktalar
Kıdem süresi işçinin fiilen çalıştığı günlerden ibaret değildir. Kanunen çalışılmış gibi sayılan bazı süreler, iş sözleşmesinin askıda bulunduğu dönemler, ücretsiz izinler, askerlik, uzun süreli raporlar veya grev ve lokavt dönemleri bakımından farklı değerlendirmeler yapılabilir. Aynı işverene bağlı kesintili çalışmaların birleştirilip birleştirilemeyeceği, önceki döneme ilişkin kıdem tazminatının ödenip ödenmediği ve işyeri devrinin sonuçları ayrıca araştırılmalıdır.
İşveren değişikliği görünmesine rağmen işyeri devri, organik bağ, birlikte istihdam veya asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunması hâlinde hizmet süresi ve sorumluluk yalnızca SGK kayıtlarındaki şirket adına bakılarak belirlenemez. Kesin hesap için hizmet dökümü, iş sözleşmeleri, bordrolar, işyeri devir belgeleri ve fesih evrakı birlikte incelenmelidir.
Kıdem Tazminatı Ödenmezse Ne Yapılabilir?
Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel olur. Hak kazanıldığı hâlde ödeme yapılmaması durumunda işçi, tazminatı fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizle talep edebilir. İşçi alacağı ve tazminatı hakkında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanakla görevli iş mahkemesinde dava açılabilir.
Kıdem tazminatı bakımından genel zamanaşımı süresi beş yıldır. Bununla birlikte eski tarihli fesihlerde geçiş hükümleri gündeme gelebileceğinden yalnızca bugünkü genel süreye bakılarak değerlendirme yapılmamalıdır. Arabuluculuk başvurusunda tazminat türünün açıkça belirtilmesi, işten ayrılış nedeninin doğru anlatılması ve gerçek ücrete ilişkin belgelerin sunulması hak kaybının önlenmesi açısından önem taşır.
Kıdem Tazminatı Hesaplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Net maaş üzerinden kıdem tazminatı hesaplanabilir mi?
Yasal hesaplama brüt ücret üzerinden yapılır. Yalnızca net maaş biliniyorsa ilgili dönemin bordro parametreleriyle brüte çevrilmesi gerekir. Yaklaşık brütleştirme, kesin bordro tutarından farklı sonuç verebilir.
Bir yıldan az çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?
1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine dayanan genel sistemde aynı işverene bağlı en az bir yıllık kıdem şartı aranır. Bir yıldan az süre için kıdem tazminatı hesaplanmaz; ancak sözleşmeden doğan başka haklar bulunabilir.
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı?
Sıradan istifada kural olarak kıdem tazminatı doğmaz. İşçinin kanuni haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik şartları veya kadın işçinin evlilik nedeniyle süresinde feshi gibi hâller farklıdır.
Yemek ve yol kıdem tazminatına eklenir mi?
Düzenli ve süreklilik gösteren yemek ve yol menfaatleri, para ile ölçülebilir olmaları hâlinde giydirilmiş brüt ücrete eklenebilir. Arızi veya gerçek masraf karşılığı ödemeler ayrıca değerlendirilir.
Kıdem tazminatı tavanı toplam tazminatı mı sınırlar?
Hayır. Tavan, her bir hizmet yılı için esas alınabilecek azami brüt tutardır. Toplam tazminat, tavan veya giydirilmiş ücret ile toplam kıdem süresinin çarpılması sonucunda oluşur.
Kıdem tazminatında hangi tarihli tavan kullanılır?
İşe giriş tarihindeki değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte yürürlükte bulunan kıdem tazminatı tavanı uygulanır.
Online hesaplama sonucu dava değeri olarak kullanılabilir mi?
Tek başına kullanılmamalıdır. Fesih nedeni, gerçek ücret, yan haklar, hizmet süresine dahil dönemler, önceki ödemeler, zamanaşımı ve belgeler incelendikten sonra kesin talep belirlenmelidir.
Kıdem Tazminatınız Eksik mi Ödendi?
Fesih nedeni, gerçek ücret, düzenli yan haklar ve hizmet süresi birlikte incelenerek dosyanıza özgü kıdem tazminatı değerlendirmesi yapılabilir.
Resmî Kaynaklar
İçeriğin hukuki çerçevesi; 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi, Hazine ve Maliye Bakanlığının 2026 Temmuz Genelgesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Kanunu SSS ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu dikkate alınarak hazırlanmıştır.