Terekenin tespiti ve resmî defter tutulması uygulamada sıkça birbirine karıştırılan, fakat amaçları ve süreleri farklı iki miras hukuku kurumudur. Terekenin tespiti ve koruma önlemleri, mirasbırakanın aktif ve pasif malvarlığının belirlenmesi ve korunmasına yöneliktir. Resmî defter tutulması ise TMK m.619 ve devamında düzenlenen, mirası reddetme hakkına sahip mirasçıya terekenin borç durumunu resmî usulle görme ve sonrasında kanundaki seçeneklerden birini kullanma imkânı veren özel bir kurumdur.
Terekenin Tespiti Ne İçin İstenir?
Mirasbırakanın malvarlığının kapsamı bilinmiyorsa; banka hesapları, taşınmazlar, araçlar, şirket payları, alacaklar ve borçların araştırılması gerekiyorsa sulh hukuk mahkemesinden terekenin tespiti ve gerekli koruma önlemleri talep edilebilir. Bu işlem kural olarak çekişmesiz yargı niteliğindedir ve amacı tereke mevcudunun belirlenmesi ve korunmasıdır.
Terekenin Tespiti Talep Dilekçesi Örneği
… SULH HUKUK MAHKEMESİNE
TALEPTE BULUNAN: [Mirasçı adı soyadı]
VEKİLİ: Av. Salim Can ESER
MİRASBIRAKAN: [Ad Soyad, ölüm tarihi, son yerleşim yeri]
KONU: Terekenin aktif ve pasiflerinin tespiti, gerekli kurumlara müzekkere yazılması ve terekenin korunması için gerekli önlemlerin alınması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [ad soyad], [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiştir. Talepte bulunan, mirasçılık belgesinde görüleceği üzere yasal/atanmış mirasçıdır.
2. Mirasbırakanın malvarlığının tamamı mirasçılar tarafından bilinmemektedir. Özellikle [banka hesapları, taşınmazlar, araçlar, şirket ortaklıkları, alacaklar ve borçlar] yönünden araştırma yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.
3. Terekeye ait malvarlığı unsurlarının kaybolması, devredilmesi veya değer kaybetmesi riski bulunduğundan mevcutların resmî makamlar aracılığıyla belirlenmesi ve gerektiğinde koruyucu önlemlerin alınması mirasçıların ortak menfaati bakımından zorunludur.
DELİLLER: Ölüm belgesi, nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, bilinen banka/taşınmaz/araç bilgileri, şirket kayıtları ve sair deliller.
SONUÇ VE İSTEM: Mirasbırakana ait terekenin aktif ve pasiflerinin tespitine; tapu, banka, trafik, ticaret sicili ve gerekli diğer kurumlara müzekkere yazılmasına; mevcut malvarlığının korunması için gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Resmî Defter Tutulması Nedir?
TMK m.619 uyarınca mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Talep bir ay içinde sulh hâkiminden yapılmalıdır. Mirasçılardan birinin istemi diğer mirasçılar hakkında da etkili olur. TMK m.620 uyarınca terekenin aktif ve pasifleri takdir edilen değerleriyle resmî deftere geçirilir.
Resmî Defter Tutulması Talep Dilekçesi Örneği
… SULH HUKUK MAHKEMESİNE
TALEPTE BULUNAN: [Mirasçı adı soyadı]
VEKİLİ: Av. Salim Can ESER
MİRASBIRAKAN: [Ad Soyad, ölüm tarihi]
KONU: TMK m.619 ve devamı uyarınca terekenin resmî defterinin tutulması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [ad soyad], [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiş olup talepte bulunan mirasçıdır.
2. Mirasbırakanın borç ve malvarlığı yapısı tam olarak bilinmemektedir. Mevcut bilgiler, terekenin pasiflerinin kapsamı bakımından belirsizlik bulunduğunu göstermektedir.
3. Talepte bulunanın mirası reddetme hakkı devam etmektedir. Mirasın açıldığını ve mirasçılık sıfatımızı [öğrenme tarihi] tarihinde öğrendik. İşbu başvuru TMK m.619’daki bir aylık hak düşürücü süre içerisinde yapılmaktadır.
4. Terekenin tüm aktif ve pasiflerinin resmî usulle tespiti, alacaklıların ve borçların ortaya çıkarılması ve mirasçının kanundaki seçim hakkını sağlıklı biçimde kullanabilmesi için resmî defter tutulması gereklidir.
HUKUKİ NEDENLER: TMK m.619 ve devamı, ilgili yönetmelik ve sair mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Terekenin resmî defterinin tutulmasına, terekeye ait aktif ve pasiflerin değerleriyle birlikte deftere geçirilmesine, kanunda öngörülen ilan ve araştırmaların yapılmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Hangi Talep Seçilmelidir?
Amaç yalnızca terekenin kapsamını öğrenmek ve malvarlığını korumak ise terekenin tespiti; mirasın borç durumunu resmî usulle belirleyip TMK’daki kabul/red seçeneklerini kullanmak ise resmî defter kurumu değerlendirilmelidir. Bir aylık resmî defter süresi nedeniyle bu ayrım başvurunun başında yapılmalıdır.
Mirasın tamamen reddi düşünülüyorsa Reddi Miras Dilekçesi Örneği de incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Resmî defter talebi için süre ne kadardır?
TMK m.619’a göre talep, mirasın reddine ilişkin usule uyularak bir ay içinde sulh hâkiminden istenir.
Terekenin tespiti ile resmî defter aynı şey midir?
Hayır. Terekenin tespiti koruma ve belirleme amacına yönelirken resmî defter, mirasçının sorumluluğu ve mirasa ilişkin tercihleri bakımından özel sonuçlar doğuran ayrı bir kurumdur.