Sınır dışı etme kararının iptali dava dilekçesi, hakkında deport kararı verilen yabancının bu işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek idare mahkemesine başvurması için kullanılır. Bu dava, idari gözetim kararına yapılan itirazdan farklıdır. Sınır dışı işleminin dayanağı, yabancının kişisel durumu ve geri gönderilmesi hâlinde karşılaşacağı riskler birlikte değerlendirilmelidir.
Sınır Dışı Kararı Hangi Nedenlerle İptal Edilebilir?
Her deport kararı aynı gerekçeye dayanmaz. YUKK m.54’te sınır dışı kararı alınabilecek hâller düzenlenirken m.55’te hakkında sınır dışı kararı alınamayacak kişiler ayrıca belirlenmiştir. İdarenin işlemi somut, güncel ve yeterli gerekçeye dayanmalıdır. Kamu düzeni veya kamu güvenliği gibi genel ifadeler tek başına yeterli kabul edilemez. Kararın dayandığı olayların gerçekten mevcut olup olmadığı ve yabancının kişisel durumu ayrıca değerlendirilir.
Yabancının aile hayatı, Türkiye’deki yerleşik düzeni, çocuklarının durumu, sağlık ihtiyaçları ve gönderileceği ülkede ölüm, işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunup bulunmadığı dosyanın merkezindedir.
Dava Süresi ve Görevli Mahkeme
Kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılır. 2024 değişikliği sonrasında da bu yedi günlük süre yürürlüktedir. Dava açıldığında başvuru ayrıca sınır dışı kararını veren makama bildirilmelidir.
Sınır Dışı Etme Kararının İptali Dava Dilekçesi Örneği
… İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
DAVACI: [Yabancı adı soyadı, yabancı kimlik/pasaport no, adres]
VEKİLİ: [Varsa avukat bilgileri]
DAVALI: [Kararı veren Valilik]
DAVA KONUSU: [tarih ve sayı] tarihli sınır dışı etme kararının iptali istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ: [tarih]
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil hakkında [gerekçe] ileri sürülerek [tarih] tarihinde sınır dışı etme kararı tesis edilmiştir. Karar [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup işbu dava yasal yedi günlük süre içinde açılmaktadır.
2. İşlemde gösterilen gerekçe somut olgularla örtüşmemektedir. [Adli dosya sonucu, beraat, KYOK, aile bağları, ikamet durumu veya olayın gerçek mahiyeti] dikkate alınmadan soyut değerlendirmeyle karar verilmiştir.
3. Müvekkilin Türkiye’de [eşi, çocukları, uzun süreli ikameti, işi, eğitimi] bulunmaktadır. Sınır dışı işlemi aile hayatına ağır ve ölçüsüz müdahale oluşturacaktır.
4. Müvekkilin gönderileceği ülkede [kişisel risk, çatışma, sağlık tedavisine erişememe, zulüm veya kötü muamele riski] bulunmaktadır. Bu hususlar YUKK m.4 ve m.55 ile geri göndermeme ilkesi kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
5. İdare, daha hafif tedbirlerin neden yetersiz olacağını ve sınır dışı işleminin neden zorunlu olduğunu somut biçimde ortaya koymamıştır. İşlem sebep, konu ve ölçülülük yönlerinden hukuka aykırıdır.
HUKUKİ NEDENLER: Anayasa, 6458 sayılı YUKK, AİHS, 2577 sayılı İYUK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Sınır dışı kararı, tebliğ belgesi, pasaport ve kimlik kayıtları, aile ve ikamet belgeleri, adli dosyalar, sağlık raporları, uluslararası koruma belgeleri, ülke bilgileri ve diğer yasal deliller.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle [tarih ve sayı] tarihli sınır dışı etme kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Dosyada Özellikle Hangi Belgeler Bulunmalıdır?
Kararın tam metni ve tebliğ belgesi ilk sıradadır. Aile hayatına dayanılıyorsa evlilik ve çocuk kayıtları, okul belgeleri, ikamet belgeleri ve birlikte yaşamı gösteren kanıtlar sunulmalıdır. Geri gönderme riski varsa kişinin özel durumunu açıklayan somut ülke bilgileri ve bireysel risk belgeleri önem taşır.
İdari gözetim de uygulanmışsa İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi ayrı başvuru olarak değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Deport kararına itiraz süresi kaç gündür?
Güncel YUKK m.53/3 uyarınca tebliğden itibaren yedi gündür.
Dava açınca sınır dışı işlemi durur mu?
Kanun, yabancının rızası dışında dava açma süresi içinde ve dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işleminin uygulanmayacağını düzenler.
İdari gözetim de otomatik kalkar mı?
Hayır. İdari gözetim ayrı bir işlemdir ve Sulh Ceza Hâkimliğinde ayrıca itiraz edilmelidir.