Kira Bedelinin Tespiti Davası Dilekçesi Örneği
Kira bedelinin tespiti davası dilekçesi örneği, konut veya çatılı işyeri kirasında yeni kira döneminde uygulanacak bedelin mahkemece belirlenmesi talep edilirken kullanılabilecek dava metninin temel yapısını göstermektedir. Kira tespitinde uygulanacak ölçüt, kira ilişkisinin süresine göre değişir. Özellikle beş yılı aşan kira ilişkilerinde emsal kira bedelleri ve hakkaniyet, on iki aylık TÜFE ortalamasının yanında ayrıca değerlendirilir.
Kısa cevap: TBK m.344 uyarınca kira bedelinin belirlenmesinde sözleşmenin süresi önemlidir. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde hâkim, on iki aylık TÜFE ortalamasını, kiralananın durumunu, emsal kira bedellerini ve hakkaniyeti dikkate alır. Dava öncesinde zorunlu arabuluculuk uygulanır.
Kira Bedeli Nasıl Belirlenir?
TBK m.344, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem kira bedelinin belirlenmesini emredici sınırlamalara bağlar. Tarafların yenilenen dönem için yaptığı anlaşma, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşmamak koşuluyla geçerlidir.
Tarafların anlaşmaması hâlinde hâkim, kiralananın durumunu da gözeterek kanuni sınırlar içinde hakkaniyete uygun bedeli belirler. Kira hukukunun genel yapısı için Kira Hukuku Nedir? içeriğimize bakabilirsiniz.
Beş Yıldan Uzun Kira İlişkisinde Emsal Bedeller
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde yalnızca endeks oranı esas alınmaz. Hâkim on iki aylık TÜFE ortalamasındaki değişim oranı, kiralananın fiziksel ve hukuki özellikleri, kullanım şekli, konumu, gerçek emsal kira bedelleri ve hakkaniyeti birlikte değerlendirir.
Emsal olarak sunulan taşınmazların aynı bölgede bulunması tek başına yeterli değildir. Büyüklük, kat, cephe, kullanım amacı, bina yaşı, tadilat durumu, kiralama tarihi ve sözleşme koşulları karşılaştırılmalıdır.
Tespit Edilen Kira Hangi Dönemden İtibaren Geçerli Olur?
TBK m.345’e göre kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak mahkemenin belirleyeceği bedelin yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlaması için dava yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmalı veya bu süre içinde kiracıya kira bedelinin artırılacağı yazılı olarak bildirilmelidir. Sözleşmede yeni dönemde artış yapılacağına ilişkin hüküm bulunması hâlinde kanundaki özel düzenleme ayrıca uygulanır.
Arabuluculuk, Görev ve Yetki
Kira ilişkisinden kaynaklanan kira bedelinin tespiti davalarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmalıdır. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetki, genel ve sözleşmeden doğan yetki kuralları kapsamında belirlenir.
Kira Bedelinin Tespiti Davası Dilekçesi Örneği
…………. SULH HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Kiraya veren / kiracı, adres]
DAVALI: [Karşı taraf, adres]
KONU: [Yeni dönem tarihi] tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık net/brüt kira bedelinin [talep edilen] TL olarak tespit edilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davacıya ait/davacının kiracısı olduğu [adres] taşınmazı [kira başlangıç tarihi] tarihli sözleşmeyle aylık [mevcut bedel] TL bedelle kiralanmıştır.
2. Kira ilişkisi [süre] yıldır devam etmektedir. Mevcut kira bedeli, kiralananın güncel özellikleri ve bölgedeki emsal kira seviyeleri karşısında rayicin önemli ölçüde altında/üstünde kalmıştır.
3. Kiralanan [m², konum, kullanım amacı, fiziksel özellikler] özelliklerine sahiptir. Aynı çevrede benzer nitelikteki taşınmazların güncel kira bedelleri [açıklama] seviyesindedir. Emsal sözleşme ve ilanların bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesini talep ediyoruz.
4. [Beş yıl dolmuşsa] TBK m.344 uyarınca TÜFE’nin on iki aylık ortalaması, kiralananın durumu, emsal kira bedelleri ve hakkaniyet birlikte değerlendirilerek yeni kira bedelinin belirlenmesi gerekir.
5. [Yeni döneme etki için] Davalıya [tarih] tarihinde yazılı artış bildirimi yapılmış / işbu dava yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmıştır / sözleşmede artış hükmü bulunmaktadır. Bu nedenle belirlenecek bedelin [tarih] başlayan dönemden itibaren uygulanmasını talep ediyoruz.
6. Dava şartı arabuluculuk süreci tamamlanmış ve [tarih] tarihli anlaşamama son tutanağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: TBK, TBK m.344-345, 6325 sayılı Kanun m.18/B, HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Kira sözleşmesi, tapu kaydı, arabuluculuk son tutanağı, ihtar/bildirimler, emsal kira sözleşmeleri, emlak verileri, tanık, yemin, keşif ve bilirkişi incelemesi ve yasal deliller.
SONUÇ VE İSTEM: Aylık kira bedelinin [başlangıç tarihi] tarihinden itibaren [talep edilen tutar] TL olarak tespitine, giderler ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Tarih
Davacı / Vekili
İmza
Hangi Belgeler ve Deliller Eklenmelidir?
- Kira sözleşmesi
- Arabuluculuk son tutanağı
- Varsa artış ihtarı ve tebliğ belgesi
- Emsal kira sözleşmeleri veya doğrulanabilir emsal verileri
- Tapu ve kiralananın özelliklerini gösteren belgeler
- Keşif ve bilirkişi talebi
Dava Açıldıktan Sonra Süreç
Mahkeme sözleşme süresini ve dönemini belirler, gerektiğinde keşif yapar ve bilirkişiden emsal araştırması ister. Bilirkişi raporunda gerçek emsaller ile kiralananın üstün ve eksik özelliklerinin karşılaştırılması gerekir. Mahkeme raporla bağlı olmaksızın hakkaniyete uygun kira bedeline karar verir.
Sık Yapılan Hatalar
- Beş yıl dolmadan emsal rayiç üzerinden sınırsız artış talep etmek.
- Yeni kira dönemine uygulanma şartlarını gözden kaçırmak.
- Zorunlu arabuluculuk tamamlanmadan dava açmak.
- Benzer olmayan taşınmazları emsal göstermek.
- Net/brüt kira ve stopaj durumunu belirsiz bırakmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Kira tespit davası için beş yıl beklemek şart mı?
Dava hakkı yalnızca beş yıldan sonra doğmaz. Ancak beş yıldan sonraki tespitte emsal kira bedelleri ve hakkaniyetin değerlendirilme kapsamı farklıdır.
Kira tespit davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Dava açılmadan önce kira uyuşmazlıklarına ilişkin zorunlu arabuluculuk tamamlanmalıdır.
Mahkeme yalnızca ilan fiyatlarına bakar mı?
Hayır. İlanlar tek başına gerçek emsal kira bedelini göstermeyebilir; gerçek kira sözleşmeleri, taşınmaz özellikleri, keşif ve bilirkişi incelemesi önem taşır.
Sonuç: Kira tespit dilekçesinde sözleşme dönemi, beş yıllık süre, emsal karşılaştırması ve yeni döneme etki şartları birlikte kurulmalıdır.