Süresiz nafaka kaldırıldı mı? Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli, E.2025/156 ve K.2026/131 sayılı kararıyla Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. Ancak 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan iptal hükmünün yürürlüğe girmesi dokuz ay ertelenmiştir. Dolayısıyla kararın yayımlandığı tarih itibarıyla süresiz yoksulluk nafakası kaldırılmış değildir.

Anayasa Mahkemesinin kararı, yoksulluk nafakasının tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmemektedir. Kararın hukuki sonuçları değerlendirilirken iptal edilen hükmün kapsamı, yürürlüğe giriş tarihi, mevcut nafaka kararlarının hukuki durumu ve Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesinde düzenlenen kaldırma şartları birlikte ele alınmalıdır.

Süresiz Nafaka Nedir? Türk Medeni Kanunu'nun 175. Maddesi

Süresiz nafaka, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine, önceden belirlenmiş bir sona erme tarihi bulunmaksızın hükmedilen yoksulluk nafakasıdır. Hukuki dayanağını 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinden almaktadır.

Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için talepte bulunan eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda kusurunun diğer eşten daha ağır bulunmaması ve karşı tarafın ödeme gücünün mevcut olması gerekir. Eşit kusurlu tarafın da diğer şartların gerçekleşmesi hâlinde yoksulluk nafakası talep etmesi mümkündür. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise zorunlu değildir.

Süresiz nafaka, alacaklıya mutlak ve değiştirilemez bir alacak hakkı tanımamaktadır. Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesi, belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde nafakanın kaldırılmasına, artırılmasına veya azaltılmasına imkân tanımaktadır.

Anayasa Mahkemesi Süresiz Nafaka Hakkında Ne Karar Verdi?

Anayasa Mahkemesinin 2026 yılında verdiği iptal kararı, Antalya 12. Aile Mahkemesinin somut norm denetimi yoluyla yaptığı başvuru üzerine alınmıştır. Başvurunun konusu, TMK m.175/1 hükmünde yer alan ve yoksulluk nafakasının süre sınırı olmaksızın talep edilmesini mümkün kılan ibarenin Anayasa'ya uygunluğudur.

Yüksek Mahkeme, söz konusu ibarenin iptaline oy çokluğuyla hükmetmiş, yoksulluk nafakasının talep edilebilmesine ilişkin diğer kanuni şartları iptal etmemiştir. Dolayısıyla karar, nafaka kurumunun varlığına değil, nafaka yükümlülüğünün süresinin kanunda düzenlenme biçimine ilişkindir.

AYM Süresiz Nafaka Düzenlemesini Neden İptal Etti?

Kararın merkezinde, Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesi ile 5. ve 17. maddelerinde güvence altına alınan maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının boşanma nedeniyle geçimini sağlayamayacak durumda kalan eşin korunmasına hizmet ettiğini kabul etmiştir. Bununla birlikte nafaka alacaklısının korunması amacıyla diğer eşe yüklenen mali yükümlülüğün ölçüsüz sonuçlar doğurmaması gerektiğini değerlendirmiştir.

Mahkemeye göre uygulamada hâkimin nafakanın süresini belirleme konusunda takdir yetkisine sahip bulunmaması, somut olayın özelliklerinin yeterince gözetilmesini engellemektedir. Nafaka yükümlülüğünün başlangıçta herhangi bir süre veya değerlendirme ölçütü belirlenmeksizin kurulması, tarafların menfaatleri arasındaki anayasal dengeyi zedeleyebilmektedir.

AYM Kararı Her Durumda Süreli Nafaka Verilmesini mi Gerektiriyor?

Hayır. Anayasa Mahkemesi, her olayda mutlaka belirli bir süreyle sınırlı nafakaya hükmedilmesini zorunlu görmemiştir. Kural olarak nafaka süresinin belirlenebileceğini, ancak somut olayın gerektirdiği hâllerde yaşam boyunca nafakaya hükmedilmesine imkân tanıyan bir düzenlemenin de yapılabileceğini değerlendirmiştir.

Bu nedenle iptal kararını, bundan sonra hiçbir koşulda süresiz nafakaya hükmedilemeyeceği şeklinde yorumlamak hukuken isabetli değildir. Esas mesele, nafakanın süresinin ve istisnai olarak süresiz uygulanabileceği hâllerin kanuni ölçütlerle belirlenmesidir.

AYM'nin 2012 ve 2026 Tarihli Kararları Arasındaki Fark

Karşı oy kullanan üyeler, TMK'nın 175 ve 176. maddelerinin birlikte uygulanmasıyla tarafların menfaatleri arasında denge kurulabildiğini savunmuştur. Karşı oy gerekçesinde, boşanma sonrasında ekonomik bakımdan kırılgan duruma düşen eşin korunması ve mevcut uyarlama mekanizmalarının yeterliliği üzerinde durulmuştur.

Süresiz Nafaka İptali Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

AYM'nin iptal hükmü, Resmî Gazete'de yayımlandığı 30 Eylül 2026 tarihinden itibaren dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelenmesi, kanun koyucuya ortaya çıkacak hukuki boşluğu giderecek düzenlemeyi hazırlama imkânı tanımaktadır.

Süresiz Nafaka İptali Geriye Dönük Uygulanacak mı?

İptal kararının geçmişte kesinleşmiş nafaka hükümlerini kendiliğinden ortadan kaldırması mümkün değildir. Anayasa'nın 153. maddesinde iptal kararlarının geriye yürümeyeceği açıkça düzenlenmiştir.

Bununla birlikte nafaka kararlarının geleceğe yönelik sonuçları ile geçmişte doğmuş nafaka alacaklarının hukuki durumunun birbirinden ayrılması gerekmektedir. Mevcut nafaka kararlarının yeni düzenlemeden nasıl etkileneceği, çıkarılacak kanunun içeriği ve varsa geçiş hükümleri çerçevesinde değerlendirilecektir.

Mevcut Süresiz Nafaka Nasıl Kaldırılır?

AYM'nin iptal kararından bağımsız olarak, Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesi uyarınca yoksulluk nafakasının kaldırılmasını gerektiren hâller bulunmaktadır.

Nafaka alacaklısının çalışmaya başlaması, tek başına nafakanın kaldırılması için yeterli değildir. Elde edilen gelirin yoksulluğu ortadan kaldırıp kaldırmadığı, tarafların mali durumları ve somut olayın koşulları birlikte incelenmelidir.

Nafaka yükümlüsünün gelirinde esaslı azalma meydana gelmesi veya tarafların ekonomik koşullarının değişmesi ise nafakanın azaltılmasını gerektirebilir. Her uyuşmazlıkta doğrudan kaldırma talebinde bulunulması yerine, kaldırma ve indirim şartları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Yeni Nafaka Düzenlemesi Nasıl Olacak?

30 Eylül 2026 itibarıyla AYM kararının yerine geçecek yeni bir nafaka süresi sistemi, bu kararla belirlenmiş değildir. Sürenin hangi ölçütlerle tayin edileceği kanun koyucunun yapacağı düzenlemeye bağlıdır.

Evlilik süresinin nafaka süresine esas alınması, kısa süreli evliliklerde farklı kurallar uygulanması ve belirli koşullarda süresiz korumanın devam ettirilmesi gibi modeller tartışılabilir. Ancak bunların hiçbiri yalnızca AYM kararından hareketle yürürlükteki hukuk kuralı olarak sunulamaz.

Çocuk Nafakası da Kaldırıldı mı?

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, doğrudan TMK m.175 kapsamında düzenlenen yoksulluk nafakasına ilişkindir. Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma amacı taşıyan iştirak nafakası ile boşanma davası süresince hükmedilebilen tedbir nafakası, iptal kararının konusu değildir.

Boşanma, velayet ve nafaka taleplerinin birlikte değerlendirilmesine ilişkin ayrıntılı açıklamalar için aile ve boşanma hukuku faaliyet alanlarımızı ve aile hukuku dilekçe örneklerimizi inceleyebilirsiniz.

Süresiz Nafaka Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

AYM Kararı Sonrasında Nafaka Hukukunda Yeni Süreç

Süresiz nafakaya ilişkin 2026 tarihli Anayasa Mahkemesi kararı, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılmasından ziyade, süreye ilişkin kanuni düzenlemenin anayasal ölçütler doğrultusunda yeniden ele alınmasını gerektirmektedir.

Nafaka yükümlülüğünün hukuki kaderi, yalnızca evliliğin süresine veya AYM'nin iptal kararına göre belirlenemez. Mevcut mahkeme hükmü, tarafların ekonomik koşulları, kanuni kaldırma sebepleri ve yürürlüğe girecek yeni düzenleme birlikte değerlendirilmelidir.