Sigorta Hukuku
Sigorta hukuku, gerçekleşmesi muhtemel bir rizikonun ekonomik sonuçlarının sigorta sözleşmesi kapsamında güvence altına alınmasını, sigorta şirketi ile sigorta ettiren arasındaki hukuki ilişkiyi ve sigortadan hak kazanan kişilerin taleplerini düzenleyen hukuk alanıdır. Sigorta tazminatının ödenmemesi, eksik ödenmesi, zararın teminat dışında olduğunun ileri sürülmesi, trafik kazası nedeniyle sigorta şirketine yöneltilen talepler, kasko uyuşmazlıkları, özel sağlık sigortası sorunları ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları bu alanın uygulamada sık karşılaşılan konuları arasındadır.
Sigorta hukukunda uyuşmazlığın yalnızca “hasar meydana geldi” şeklinde değerlendirilmesi yeterli değildir. Öncelikle hangi rizikonun sigortalandığı, poliçenin teminat kapsamı, genel ve özel şartlar, sigorta bedeli veya limiti, tarafların bildirim yükümlülükleri, zararın niteliği ve sigortacının ileri sürdüğü ret gerekçesi birlikte incelenmelidir.
Bu nedenle sigorta şirketinin bir talebi reddetmiş olması, uyuşmazlığın hukuken sona erdiği anlamına gelmez. Ret gerekçesinin poliçeye, emredici mevzuata, sigorta genel şartlarına ve somut olayın özelliklerine uygun olup olmadığı ayrıca denetlenir.
Sigorta hukukunun temel düzenlemeleri arasında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Sigorta Hukuku kitabı ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu bulunmaktadır. Sigorta türüne göre Karayolları Trafik Kanunu, Afet Sigortaları Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat da uygulama alanı bulabilir.
2026 yılı güncel gelişmeleri: 2026 yılında zorunlu trafik sigortası teminat limitleri güncellenmiş, özel sağlık sigortalarında ömür boyu yenileme garantisi ve bekleme sürelerine ilişkin yeni sistem yürürlüğe girmiş, motorlu araç hasar süreçlerinde Alo 193 ve Ortak Hasar İhbar Merkezi altyapısı oluşturulmuş ve 5 Ağustos 2026 tarihinde motorlu araç sigortalarında Sigorta Tahkim Komisyonu başvurularına ilişkin yeni SEDDK sirküleri yayımlanmıştır.
Sigorta Hukuku Nedir?
Sigorta sözleşmesi, sigortacının prim karşılığında kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararı tazmin etmeyi veya kişinin hayatında gerçekleşen belirli olaylar nedeniyle para ödemeyi ya da başka bir edimde bulunmayı üstlendiği sözleşmedir.
Bu yapı sigortanın iki temel fonksiyonunu ortaya koyar.
İlk olarak araç, konut, işyeri veya üçüncü kişilere karşı doğabilecek hukuki sorumluluk gibi ekonomik riskler güvence altına alınabilir.
İkinci olarak kişinin hayatı, sağlığı veya bedensel bütünlüğü ile bağlantılı belirli olaylar için sigorta bedeli veya başka bir edim kararlaştırılabilir.
Bu nedenle sigorta hukukunu yalnızca trafik kazası veya araç hasarı uyuşmazlıklarından ibaret görmek doğru değildir. Mal sigortaları, sorumluluk sigortaları, özel sağlık sigortaları, hayat sigortaları ve ferdi kaza sigortaları da sigorta hukukunun kapsamındadır.
Sigorta Sözleşmesinde Taraflar ve İlgililer Kimlerdir?
Sigorta uyuşmazlıklarında tarafların hukuki sıfatlarının doğru belirlenmesi önemlidir. Sigorta ettiren, sigortalı, lehtar ve zarar gören kavramları aynı kişiyi ifade etmek zorunda değildir.
| Sıfat | Açıklama |
|---|---|
| Sigortacı | Sigorta sözleşmesi kapsamında rizikoyu üstlenen sigorta şirketidir. |
| Sigorta Ettiren | Sigorta sözleşmesini sigortacıyla kuran ve kural olarak prim ödeme borcunu üstlenen kişidir. |
| Sigortalı | Sigorta ile korunan menfaatin sahibi olan kişidir. Sigorta ettiren ile aynı kişi olması zorunlu değildir. |
| Lehtar | Özellikle can sigortalarında sigorta bedelinin ödenmesi kararlaştırılan kişidir. |
| Zarar Gören | Sorumluluk sigortalarında sigortalının sorumluluğunu doğuran olay nedeniyle zarar gören üçüncü kişidir. |
Bu ayrım özellikle sorumluluk sigortalarında önem taşır. Trafik kazasında zarar gören kişi, kazaya neden olan aracın sigorta sözleşmesinin tarafı olmamasına rağmen kanuni şartlar dahilinde zorunlu trafik sigortacısına doğrudan talepte bulunabilir.
Sigorta Sözleşmesinde Teminat Kapsamı Nasıl Belirlenir?
Sigorta şirketinin sorumluluğunun sınırı öncelikle sigorta sözleşmesinin kapsamına göre belirlenir.
Her zarar sigorta şirketi tarafından karşılanmaz.
Bir zararın sigortacı tarafından karşılanabilmesi için gerçekleşen rizikonun ilgili sigortanın teminatı kapsamında bulunması gerekir. Poliçe limiti, muafiyet, müşterek sigorta hükümleri ve hukuka uygun özel şartlar da ayrıca değerlendirilir.
“Teminat dışıdır” şeklindeki açıklama tek başına yeterli değildir. Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun teminat dışında kaldığını ileri sürüyorsa bu iddianın hukuki ve maddi dayanağı incelenmelidir.
Sigorta dosyasının değerlendirilmesinde yalnızca poliçenin ilk sayfasına bakılması doğru değildir.
Aşağıdaki belgeler birlikte değerlendirilmelidir:
- Kanun hükümleri
- İlgili sigorta genel şartları
- Sigorta poliçesi
- Özel şartlar
- Klozlar
- Teminat limitleri
- Muafiyet hükümleri
- Zeyilnameler
Özel şartların bulunması, sigorta hukukundaki emredici kuralların sözleşmeyle bertaraf edilebileceği anlamına gelmez.
Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü
Sigorta sözleşmesi kurulurken sigortacının üstleneceği rizikoyu doğru biçimde değerlendirebilmesi gerekir.
Sigorta ettiren, sözleşmenin kurulması sırasında bildiği veya bilmesi gereken önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük özellikle:
- özel sağlık sigortalarında sağlık geçmişi,
- kasko sigortalarında aracın kullanımı ve özellikleri,
- işyeri sigortalarında rizikonun özellikleri,
- mesleki sorumluluk sigortalarında mesleki faaliyet ve riskler
bakımından önem taşır.
Eksik veya yanlış beyan bulunduğu iddiası her olayda tazminatın tamamen reddedilebileceği anlamına gelmez. Beyanın niteliği, rizikoya etkisi, sigorta ettirenin kusuru ve kanundaki diğer koşullar birlikte değerlendirilmelidir.
Riziko Gerçekleştiğinde Sigortalının Yükümlülükleri
Sigortalının yükümlülükleri poliçe düzenlendikten sonra sona ermez.
Rizikonun gerçekleşmesi halinde özellikle sigortacıya bildirim yapılması ve zararın artmasının önlenmesine yönelik yükümlülükler gündeme gelir.
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde bunu gecikmeksizin sigortacıya bildirmelidir.
Bildirimin gecikmesi nedeniyle sigortacının ödemesi gereken miktarda artış meydana gelmişse, kanundaki şartların bulunması halinde sigorta tazminatında indirim gündeme gelebilir.
Ayrıca sigortalının zararın meydana gelmesini önlemek, artmasını engellemek veya azaltmak için makul tedbirleri alması gerekir.
Sigorta Türleri Nelerdir?
Sigorta hukuku çok sayıda sigorta türünü kapsamaktadır. Temel ayrımlardan biri zarar sigortaları ile can sigortaları arasındadır.
Zarar Sigortaları
Zarar sigortalarında amaç, gerçekleşen riziko nedeniyle meydana gelen ekonomik zararın sigorta sözleşmesi kapsamında giderilmesidir.
Başlıca örnekleri:
- Kara araçları kasko sigortası
- Konut ve işyeri sigortaları
- Yangın sigortaları
- Nakliyat sigortaları
- Sorumluluk sigortaları
- Mesleki sorumluluk sigortaları
olarak gösterilebilir.
Zarar sigortalarında sigortanın temel amacı zarar nedeniyle sigortalının zenginleşmesini sağlamak değil, poliçe kapsamında kalan gerçek ekonomik zararı gidermektir.
Sorumluluk Sigortaları
Sorumluluk sigortası, sigortalının üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunun doğması halinde bu sorumluluğun poliçe kapsamındaki ekonomik sonuçlarını güvence altına alır.
Zorunlu trafik sigortası bunun en yaygın örneklerinden biridir.
Tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası ile farklı meslek alanlarında kullanılan mesleki sorumluluk sigortaları da bu grupta değerlendirilir.
Sorumluluk sigortası hukuki sorumluluğu yaratmaz. Öncelikle sigortalının zarar görene karşı hukuki sorumluluğunun bulunup bulunmadığı belirlenir. Sigortacının sorumluluğu ise bu sorumluluğun poliçe ve sigorta limiti içerisinde güvence altına alınan bölümü bakımından değerlendirilir.
Can Sigortaları
Can sigortaları kişinin hayatı veya bedensel varlığıyla bağlantılı riskleri konu alır.
Hayat sigortası, ferdi kaza sigortası, hastalık sigortası ve sağlık sigortaları bu alan içerisinde değerlendirilir.
Can sigortalarının tamamının aynı hukuki yapıya sahip olduğu düşünülmemelidir. Özellikle meblağ sigortaları ile gerçek zararın karşılanmasına yönelik sigorta teminatları birbirinden ayrılmalıdır.
Zorunlu Trafik Sigortası Nedir?
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararlar bakımından işletenin hukuki sorumluluğunu kanuni ve poliçe limitleri içerisinde güvence altına alan zorunlu bir sorumluluk sigortasıdır.
Zorunlu trafik sigortası, sigortalı aracın kendi hasarını karşılamak amacıyla yapılmaz. Sigortalı aracın kendi zararları bakımından kural olarak kasko sigortası gündeme gelir.
2026 Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri
2026 yılı için zorunlu trafik sigortası teminat limitleri güncellenmiştir.
| Teminat | 2026 Limiti |
|---|---|
| Maddi zarar – araç başına | 400.000 TL |
| Maddi zarar – kaza başına | 800.000 TL |
| Sağlık gideri – kişi başına | 3.600.000 TL |
| Sakatlanma ve ölüm – kişi başına | 3.600.000 TL |
Bedeni zararlar bakımından kaza başına toplam teminat limiti aracın türüne göre farklılaşabilir. Bu nedenle ölüm veya sürekli çalışma gücü kaybı içeren dosyalarda yalnızca kişi başına limite bakılması yeterli değildir.
Trafik Sigortası ile Kasko Arasındaki Fark Nedir?
| Konu | Zorunlu Trafik Sigortası | Kasko Sigortası |
|---|---|---|
| Yaptırılması | Kanunen zorunludur. | İhtiyaridir. |
| Temel amaç | Üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğu güvence altına alır. | Sigortalı aracın poliçe kapsamındaki zararlarını güvence altına alır. |
| Sigortalı aracın kendi hasarı | Kural olarak karşılamaz. | Poliçe kapsamında karşılayabilir. |
| Teminat kapsamı | Kanun, genel şartlar ve zorunlu limitlerle belirlenir. | Poliçe, genel şartlar ve özel şartlara göre belirlenir. |
| Zarar gören üçüncü kişi | Kanuni şartlarla doğrudan talepte bulunabilir. | Esas olarak sigortalı aracın malvarlığı zararına yöneliktir. |
Kasko sigortasında hırsızlık, çarpma, çarpışma, yanma, doğal afet, tam hasar ve ağır hasar gibi uyuşmazlıklarda poliçenin kapsamı ayrıntılı biçimde incelenmelidir.
“Kaskom var, araçta meydana gelen her zarar mutlaka ödenir” düşüncesi doğru değildir. Kasko ihtiyari sigortadır ve teminatın sınırları poliçe ile ilgili genel ve özel şartlara göre belirlenir.
Araç Değer Kaybı Sigortadan Talep Edilebilir mi?
Şartları oluştuğunda trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, zarar veren aracın zorunlu trafik sigortacısına yöneltilebilecek maddi zarar kalemlerinden biridir.
Araç değer kaybının varlığı ve miktarı her araç bakımından aynı değildir.
Değerlendirmede özellikle:
- Aracın hasar geçmişi
- Onarım gören parçalar
- Kaza öncesi piyasa değeri
- Kilometre
- Araç yaşı
- Hasarın niteliği
birlikte incelenmelidir.
Araç değer kaybının hukuki çerçevesi hakkında ayrıntılı bilgi için Araç Değer Kaybı Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Trafik Kazasında Bedensel Zarar ve Ölüm Halinde Sigorta
Trafik kazasının yaralanma veya ölümle sonuçlanması halinde sigorta dosyası araç hasarından daha teknik bir yapıya kavuşur.
Bedensel zarar halinde çalışma gücü kaybı, ölüm halinde destekten yoksun kalma zararı ve ilgili diğer maddi zarar kalemleri gündeme gelebilir.
Sigortacının sorumluluğu değerlendirilirken:
- Kusur oranı
- İşletenin hukuki sorumluluğu
- Bedensel zararın niteliği
- Gelir
- Sürekli çalışma gücü kaybı
- Destek ilişkisi
- Kaza tarihi
- Poliçe limiti
birlikte değerlendirilmelidir.
Bedensel zarar, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarının ayrıntılı hukuki sistemi için Tazminat Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Trafik Kazasında Önce Sigorta Şirketine Başvurmak Zorunlu mudur?
Evet.
Zorunlu trafik sigortasına ilişkin taleplerde dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna başvurulmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması gerekir.
15 günlük süre ile 8 iş günlük süre aynı değildir. 15 günlük süre dava veya tahkim öncesi başvuru şartıyla, 8 iş günlük süre ise zorunlu trafik sigortasındaki ödeme yükümlülüğüyle bağlantılıdır.
2026 Motorlu Araç Sigortalarında Yeni Hasar Başvuru Sistemi
2026 yılında motorlu araç sigortalarında hasar ihbar sistemine ilişkin önemli düzenlemeler yapılmıştır.
SEDDK tarafından 22 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan düzenlemeler ile Alo 193 Sigorta Hasar İhbar ve Şikayet Hattı ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM) sisteminin altyapısı oluşturulmuştur.
1 Eylül 2026 itibarıyla: Motorlu araç sigortalarındaki yeni OHİM uygulamasına ilişkin 2026/22 sayılı Genelgenin yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. Bu nedenle 10 Ağustos 2026 itibarıyla sistemin düzenleyici altyapısı oluşturulmuş olmakla birlikte ilgili genelgenin yürürlük tarihi henüz gelmemiştir.
Yeni sistem, sigortalıların veya zarar görenlerin mevcut doğrudan başvuru imkanlarını tamamen ortadan kaldıran bir yapı değildir. Merkezi bir başvuru ve kayıt kanalı oluşturmayı amaçlamaktadır.
OHİM üzerinden geçerli biçimde yapılan başvurunun SBM veri tabanına ulaştığı tarih ve saat itibarıyla ilgili sigorta kuruluşuna yapılmış sayılması öngörülmüştür.
Bu düzenleme özellikle trafik kazası, araç hasarı ve değer kaybı dosyalarında başvuru tarihinin ispatı bakımından önem taşımaktadır.
Sigorta Tazminatı Ne Zaman Ödenmelidir?
Sigorta şirketinin ödeme borcunun ne zaman muaccel olacağı sigorta türüne göre değişebilir.
Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sistemde sigorta tazminatı veya sigorta bedeli, rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesi sonrasında gerekli incelemenin tamamlanmasıyla muaccel hale gelir.
Genel olarak rizikonun ihbarından itibaren en geç 45 günlük süre önem taşırken, can sigortalarında genel süre 15 gündür.
Bu süreler bütün sigorta uyuşmazlıklarına uygulanacak tek süre değildir. Zorunlu trafik sigortasında KTK m.99’un sekiz iş günlük özel ödeme düzenlemesi bulunmaktadır. Özel sigorta türlerindeki hükümler ayrıca incelenmelidir.
Sigorta Şirketi Tazminatı Reddederse Ne Yapılabilir?
Sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesi halinde öncelikle ret gerekçesi hukuken incelenmelidir.
Uygulamada ret veya eksik ödeme gerekçeleri arasında:
- Rizikonun teminat dışında olduğu iddiası
- Poliçenin yürürlükte bulunmadığı iddiası
- Eksik veya yanlış beyan
- Geç ihbar
- Zarar ile riziko arasında illiyet bulunmadığı iddiası
- Poliçe limiti
- Muafiyet
- Kusur
- Zarar miktarına itiraz
- Gerekli belgelerin sunulmadığı iddiası
yer alabilir.
Sigorta şirketinin ret yazısı dosyanın en önemli belgelerinden biridir. Çünkü sonraki hukuki incelemede sigortacının hangi gerekçeyle ödeme yapmadığı veya eksik ödeme yaptığı belirleyici hale gelir.
Eksik ödeme halinde yalnızca ödenen miktara bakılması yeterli değildir. Hesabın hangi verilerle yapıldığı, poliçe limiti, eksper değerlendirmesi, kusur, gerçek zarar ve varsa aktüeryal hesap birlikte incelenmelidir.
Sigorta Eksper Raporu Kesin midir?
Hayır.
Eksper raporu sigorta dosyasındaki önemli teknik delillerden biridir ancak uyuşmazlığı kesin biçimde sona erdiren bir yargı kararı değildir.
Özellikle araç hasarı, tam hasar, ağır hasar ve değer kaybı uyuşmazlıklarında eksper raporunun:
- Kullandığı veriler
- Hasarın kapsamı
- Parça ve işçilik bedelleri
- Rayiç değer
- Sovtaj
- Onarım yöntemi
bakımından denetlenmesi mümkündür.
5 Ağustos 2026 Tarihli Yeni Sigorta Tahkim Düzenlemesi
SEDDK’nın 5 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/02 sayılı Kurum Sirküleri, motorlu araç sigortalarındaki maddi zarar taleplerinin Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınması bakımından önemli bir güncel düzenleme içermektedir.
Kasko veya zorunlu trafik sigortası kapsamındaki maddi zarar taleplerinde sigorta kuruluşu:
- Mevzuattaki süre içerisinde eksper atandığını,
- Eksper raporunun sigortacıya yüklenemeyecek sebeplerle tamamlanamadığını,
- Bu durumu SBM sistemleri üzerinden belgelediğini
ortaya koyarsa, ekspertiz süreci tamamlanmadan sigorta kuruluşu ile başvurucu arasında Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınabilecek bir uyuşmazlığın henüz oluşmadığının kabul edilmesi gündeme gelebilir.
Bu düzenleme bütün sigorta taleplerine uygulanmaz. Sirküler özellikle trafik ve kasko sigortaları kapsamındaki ekspertiz süreci devam eden maddi zarar uyuşmazlıklarına ilişkindir. Bedeni zarar talepleri bakımından genel bir kural değildir.
Bu nedenle özellikle araç hasarı ve araç değer kaybı uyuşmazlıklarında Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru zamanlaması 2026 düzenlemeleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların mahkeme dışında sigorta hakemleri tarafından çözümlenmesini sağlayan özel bir uyuşmazlık çözüm sistemidir.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi tahkim sisteminin temel hukuki dayanağını oluşturur.
Komisyona başvuru yapılmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna başvurulmuş olması gerekir.
Sigorta kuruluşunun talebi tamamen veya kısmen reddetmesi ya da ilgili mevzuatta öngörülen süre içinde cevap vermemesi halinde diğer şartların bulunması kaydıyla Komisyona başvuru gündeme gelebilir.
Her Sigorta Şirketine Karşı Tahkime Başvurulabilir mi?
İhtiyari sigorta sözleşmelerinde ilgili sigorta kuruluşunun tahkim sistemine üyeliği önem taşır.
İhtiyari sigortalarda uyuşmazlığa konu rizikonun, ilgili kuruluşun tahkim sistemine üye olduğu tarihten sonra meydana gelmiş olması gerekir.
Zorunlu sigortalarda ise farklı bir sistem bulunmaktadır.
18 Nisan 2013 tarihinden sonra ortaya çıkan zorunlu sigorta uyuşmazlıklarında ilgili sigorta kuruluşunun Sigorta Tahkim Komisyonuna üye olup olmadığına bakılmaksızın Komisyona başvuru yapılabilir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna Hangi Durumlarda Başvurulamaz?
Aynı uyuşmazlık daha önce:
- Mahkemeye
- HMK kapsamındaki tahkim yoluna
- Tüketici Hakem Heyetine
intikal etmişse Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu bakımından hukuki engel gündeme gelir.
Bu nedenle uyuşmazlığın hangi yolla çözüleceğine başvuru öncesinde karar verilmesi önemlidir.
2026 Sigorta Tahkim İtiraz ve Temyiz Sınırları
| 2026 Uyuşmazlık Miktarı | Kanun Yolu |
|---|---|
| 35.000 TL’nin altında | Hakem kararı kesin niteliktedir. |
| 35.000 TL ve üzeri | Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz imkânı bulunmaktadır. |
| 383.000 TL’nin üzeri | İtiraz hakem heyeti kararına karşı kanuni şartlarla Yargıtayda temyiz mümkündür. |
Hakem kararına karşı itiraz süresi kararın ilgiliye bildirilmesinden itibaren 10 gündür.
Sigorta Tahkim parasal sınırları dönemsel olarak değişmektedir. Başvuru ve kanun yolu değerlendirmesinde güncel parasal sınırlar esas alınmalıdır. Eski tarihli internet içeriklerindeki tutarlar kullanılmamalıdır.
Sigorta Tahkim Süreci Ne Kadar Sürer?
Başvurunun Komisyona ulaşmasından sonra dosya öncelikle raportör tarafından incelenir.
Raportör ön incelemesinin kural olarak 15 gün içerisinde tamamlanması öngörülmektedir.
Dosyanın hakeme sevk edilmesi halinde sigorta hakeminin uyuşmazlığı genel olarak dört ay içerisinde sonuçlandırması gerekir.
Ancak bilirkişi incelemesi, aktüeryal hesap, sağlık raporu veya ek belge ihtiyacı bulunan dosyalarda somut yargılama süreci ayrıca değerlendirilmelidir.
Güvence Hesabı Nedir?
Güvence Hesabı, zorunlu sigorta sisteminde belirli durumlarda zarar görenlerin korumasız kalmasını önlemeyi amaçlayan özel bir kurumdur.
Güvence Hesabı özellikle:
- Kazaya neden olan aracın tespit edilemediği,
- Zorunlu sigortanın bulunmadığı,
- Aracın çalınmış veya gasp edilmiş olduğu belirli hallerde,
- Sigorta kuruluşunun mali yapısına ilişkin kanunda düzenlenen bazı özel durumlarda
gündeme gelebilir.
Güvence Hesabı her türlü zararı karşılayan genel bir fon değildir. Özellikle sigortasız veya tespit edilemeyen araçlarda sistemin temel koruması bedeni zararlar bakımından önem taşır. Somut zarar türü ve kanuni kapsam ayrıca incelenmelidir.
Ödemeler riziko tarihinde geçerli zorunlu sigorta teminat limitleriyle sınırlı olabilir.
Özel Sağlık Sigortası ve Tamamlayıcı Sağlık Sigortası
Özel sağlık sigortalarında 1 Ocak 2026 itibarıyla önemli yeni düzenlemeler yürürlüğe girmiştir.
Yeni sistem özellikle:
- Ömür boyu yenileme garantisi
- Sigorta şirketi değiştirme
- Bekleme süreleri
- Poliçe yenileme
- Sigortalının bilgilendirilmesi
bakımından yeni kurallar getirmiştir.
Ömür Boyu Yenileme Garantisi
2026 düzenlemeleri çerçevesinde 60 yaşını henüz doldurmamış kişiye sigortacı tarafından ömür boyu yenileme garantisi taahhüdü içeren bir teklif sunulması gerekir.
Ömür boyu yenileme garantisinin kazanılması bakımından aynı planda kesintisiz sigortalılık ve tazminat/prim oranı gibi kriterler düzenlenmiştir.
Ömür boyu yenileme garantisi kazanıldıktan sonra sigortalı aynı planla devam etmek istediğinde, sonradan ortaya çıkan hastalıklar nedeniyle teminatın daraltılması veya hastalığa özel ek prim uygulanması bakımından mevzuattaki koruma hükümleri devreye girer.
Ömür boyu yenileme garantisi, primin ömür boyunca aynı kalacağı anlamına gelmez. Bu güvence esas olarak sigorta teminatının devamına ilişkin koruma sağlar.
Özel Sağlık Sigortasında Bekleme Süreleri
2026 sisteminde özel sağlık sigortalarında uygulanabilecek bekleme sürelerine de sınır getirilmiştir.
Sigorta Şirketi Değiştirilirse Kazanılmış Haklar Ne Olur?
2026 düzenlemeleri özel sağlık sigortalarında şirket değişikliği ve geçiş işlemlerini daha ayrıntılı biçimde düzenlemiştir.
Geçiş sürecinde gerekli sigortalılık bilgilerinin SBM üzerinden aktarılması öngörülmüştür.
Eski sigorta şirketinin talebin ulaşmasından itibaren belirli süre içerisinde gerekli verileri sisteme iletmesi gerekir ve mevzuattaki şartlar dahilinde kazanılmış ömür boyu yenileme garantisi ile tamamlanmış bekleme sürelerinin korunması esastır.
Tıbbi Kötü Uygulama Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
Sigorta hukukunun sağlık hukukuyla kesiştiği önemli alanlardan biri tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır.
Bu sigorta, ilgili sağlık meslek mensubunun mesleki faaliyeti nedeniyle doğabilecek hukuki sorumluluğunun poliçe kapsamında güvence altına alınmasına yöneliktir.
Ancak sigortacının sorumluluğu ile hekimin veya sağlık hizmeti sunucusunun hukuki sorumluluğu birbirinden ayrılmalıdır.
Öncelikle tıbbi uygulama nedeniyle hukuki sorumluluğun doğup doğmadığı belirlenir. Ardından bu sorumluluğun sigorta sözleşmesinin zaman, riziko ve teminat kapsamına girip girmediği değerlendirilir.
Tıbbi uygulama hatalarının ayrıntılı hukuki çerçevesi için Malpraktis ve Sağlık Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sigorta Uyuşmazlığında Hangi Mahkemede Dava Açılır?
Bütün sigorta uyuşmazlıklarının aynı mahkemede görüldüğünü söylemek doğru değildir.
Görevli mahkeme belirlenirken:
- Sigorta türü
- Uyuşmazlığın hukuki kaynağı
- Tarafların sıfatları
- İşlemin tüketici işlemi niteliği
- Ticari iş niteliği
- Özel kanun hükümleri
birlikte değerlendirilmelidir.
Tüketici işlemi niteliğindeki sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici hukuku ve tüketici mahkemesi gündeme gelebilir.
Ticari nitelikteki sigorta uyuşmazlıklarında ise asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir.
“Sigorta şirketi davalıysa her zaman Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir” şeklindeki genelleme doğru değildir. Görevli mahkeme uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre belirlenir.
Tüketici işlemlerine ilişkin ayrıntılı açıklamalar için Tüketici Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sigorta Davasından Önce Arabuluculuk Zorunlu mudur?
Bu sorunun cevabı uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre değişir.
Ticari dava niteliğindeki ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan sigorta uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.
Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda da kanundaki istisnalar dışında dava şartı arabuluculuk sistemi uygulanabilir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak için genel olarak zorunlu arabuluculuktan geçilmesi gerekmez. Sigorta Tahkimi mahkeme ve dava şartı arabuluculuktan farklı bir uyuşmazlık çözüm yoludur.
Sigorta Uyuşmazlıklarında Zamanaşımı
Sigorta hukukunda bütün talepler için tek bir zamanaşımı süresi bulunmaz.
Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sistemde sigorta sözleşmesinden doğan istemler bakımından alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıllık süre önem taşır.
Sigorta tazminatı ve sigorta bedeline ilişkin istemlerde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren öngörülen azami süre de ayrıca dikkate alınmalıdır.
Sorumluluk sigortaları bakımından özel zamanaşımı hükümleri bulunmaktadır.
Zorunlu trafik sigortasında ise Karayolları Trafik Kanunu’nun özel zamanaşımı sistemi ayrıca uygulanır.
“Sigorta davasının zamanaşımı iki yıldır” şeklindeki genel ifade doğru değildir. Zamanaşımı sigorta türüne, talebin hukuki kaynağına ve uygulanacak özel kanuna göre belirlenmelidir.
Sigortacının Halefiyeti ve Rücu Hakkı
Sigorta şirketinin ödeme yapması her zaman hukuki ilişkinin sona erdiği anlamına gelmez.
Özellikle zarar sigortalarında sigortacı, yaptığı ödeme ölçüsünde kanundaki şartlarla sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı sahip olduğu haklara halef olabilir.
Bu durum sigortacının zarar sorumlusuna yönelttiği taleplerin temelini oluşturur.
Ancak halefiyet ile sigortacının kendi sigortalısına karşı ileri sürebileceği rücu hakkı aynı hukuki kavram değildir.
Örneğin zorunlu trafik sigortasında sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra, kanunda ve genel şartlarda öngörülen belirli rücu sebeplerinin bulunması halinde sigortalıya veya işletene yönelebilir.
Sigortacının zarar görene karşı sorumluluğu ile kendi sigortalısına karşı iç ilişkide ileri sürebileceği rücu hakkı birbirinden ayrılmalıdır.
Sigorta Uyuşmazlıklarında Hangi Deliller Önemlidir?
Sigorta dosyasının sonucu çoğu zaman poliçe hükümleri ile teknik delillerin birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.
Uyuşmazlığın niteliğine göre başlıca deliller şunlardır:
- Sigorta poliçesi
- Poliçe genel ve özel şartları
- Zeyilnameler
- Hasar ihbarı
- Sigorta şirketine yapılan başvuru
- Sigorta şirketinin ret veya ödeme yazısı
- Eksper raporu
- Kaza tespit tutanağı
- Kusur belgeleri
- Fotoğraf ve video kayıtları
- Onarım faturaları
- Servis kayıtları
- Sağlık kayıtları
- Çalışma gücü kaybı veya sağlık kurulu raporları
- Gelir belgeleri
- Aktüerya hesapları
- Hasar dosyası
- SBM kayıtları
- Yazışmalar ve elektronik bildirimler
Sigorta Dosyasında Hukuki İnceleme Nasıl Yapılmalıdır?
Sigorta uyuşmazlığında sağlıklı bir hukuki değerlendirme belirli bir sırayla yapılmalıdır.
- Sigorta türü ve uygulanacak özel mevzuat belirlenir.
- Poliçenin riziko tarihinde yürürlükte olup olmadığı incelenir.
- Sigorta ettiren, sigortalı, lehtar ve zarar gören sıfatları belirlenir.
- Gerçekleşen rizikonun poliçe teminatına girip girmediği tespit edilir.
- Genel şartlar, özel şartlar ve teminat dışı hal iddiaları incelenir.
- Sigorta ettirenin beyan ve bildirim yükümlülükleri değerlendirilir.
- Zararın varlığı ve miktarı belirlenir.
- Poliçe limiti, muafiyet ve diğer sınırlandırmalar kontrol edilir.
- Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılır.
- Ret veya eksik ödeme gerekçesi hukuken denetlenir.
- Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkeme veya diğer uyuşmazlık çözüm yollarından hangisinin kullanılacağı belirlenir.
- Zamanaşımı, başvuru süreleri, temerrüt ve faiz ayrı ayrı değerlendirilir.
Sigorta uyuşmazlığında yalnızca zarar miktarına odaklanmak doğru değildir. Önce teminat kapsamı ve sorumluluk, ardından zarar miktarı ve kullanılacak başvuru yolu belirlenmelidir.
Sigorta Uyuşmazlığınızın Hukuki Durumunu Değerlendirin
Sigorta şirketinin ödeme yapmaması, eksik ödeme, trafik ve kasko hasarı, değer kaybı veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları bakımından dosyanın hukuki durumunun değerlendirilmesi için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Sigorta Hukuku Kapsamında Hukuki Destek
Sigorta hukuku, sözleşme hukuku ile tazminat hukukunun yoğun biçimde kesiştiği teknik bir alandır.
Trafik kazasında kusur ve zarar hesabı ön plana çıkarken kasko uyuşmazlığında poliçe şartları, özel sağlık sigortasında sağlık beyanı ve yenileme hakları, sorumluluk sigortasında ise sigortalının üçüncü kişiye karşı hukuki sorumluluğu belirleyici hale gelir.
Bu nedenle aynı “sigorta tazminatı” ifadesi altında birbirinden tamamen farklı hukuki uyuşmazlıklar bulunabilir.
Avukat Salim Can ESER tarafından sigorta hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda poliçenin kapsamı, riziko, sigorta şirketinin sorumluluğu, teminat dışı hal iddiaları, hasar ve tazminat hesabı, Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ve gerektiğinde yargı yolu birlikte değerlendirilmektedir.
Özellikle trafik kazaları, araç değer kaybı, bedensel zarar, kasko, özel sağlık sigortası ve sorumluluk sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda teknik dosya incelemesi ile hukuki değerlendirmenin birlikte yürütülmesi gerekir.
Sitemizdeki diğer çalışma alanlarını incelemek için Faaliyet Alanları sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Sigorta Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta şirketi hasarı reddederse karar kesin midir?
Hayır. Sigorta şirketinin ret kararı yargısal karar değildir. Ret gerekçesinin poliçe, genel şartlar, özel şartlar ve mevzuata uygun olup olmadığı incelenebilir. Şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya görevli mahkeme yoluna başvurulabilir.
Sigorta şirketi “teminat dışı” diyerek ödeme yapmayabilir mi?
Gerçekleşen riziko geçerli bir teminat dışı hal kapsamındaysa sigortacının ödeme yükümlülüğü bulunmayabilir. Ancak sigortacının teminat dışı hal iddiasının hukuki ve maddi dayanağını ortaya koyması gerekir.
Trafik sigortası kendi aracımın hasarını öder mi?
Kural olarak hayır. Zorunlu trafik sigortası işletenin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu güvence altına alır. Sigortalı aracın kendi zararları bakımından kasko sigortası gündeme gelir.
2026 trafik sigortası maddi hasar limiti ne kadar?
2026 yılında zorunlu trafik sigortasında maddi zarar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL’dir. Kişi başı sağlık gideri ile sakatlanma ve ölüm teminatı 3.600.000 TL’dir.
Trafik kazasında sigorta şirketine başvurmadan dava açılabilir mi?
Zorunlu trafik sigortasında dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna kanuna uygun başvuru yapılması gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna doğrudan başvurabilir miyim?
Öncelikle ilgili sigorta kuruluşuna başvuru yapılmalıdır. Talebin reddedilmesi veya mevzuatta öngörülen süre içerisinde cevap verilmemesi halinde diğer şartların bulunması kaydıyla Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru mümkündür.
2026 yılında Sigorta Tahkim itiraz sınırı ne kadar?
2026 yılında 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem kararına Komisyon nezdinde itiraz mümkündür. 383.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz hakem heyeti kararına karşı kanuni şartlarla Yargıtayda temyiz yoluna başvurulabilir.
Sigorta Tahkim başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Raportör ön incelemesinin kural olarak 15 gün içerisinde tamamlanması, hakeme gönderilen dosyanın ise genel olarak dört ay içerisinde sonuçlandırılması öngörülmektedir. Dosyanın niteliği ve gerekli teknik incelemeler fiili süreyi etkileyebilir.
Sigortasız araç bana çarparsa kimden tazminat talep edebilirim?
Zorunlu sigortanın bulunmadığı araç nedeniyle meydana gelen belirli bedeni zararlar bakımından Güvence Hesabına başvuru gündeme gelebilir. Güvence Hesabının kapsamı ve riziko tarihinde geçerli teminat limitleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mudur?
Genel olarak hayır. Sigorta Tahkim Komisyonu ayrı bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Mahkemede dava açılması halinde ise uyuşmazlığın ticari veya tüketici uyuşmazlığı niteliğine göre dava şartı arabuluculuk ayrıca gündeme gelebilir.
Sigorta şirketinin eksper raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet. Eksper raporu önemli bir teknik delildir ancak kesin yargı kararı niteliğinde değildir. Hasar, rayiç değer, onarım, değer kaybı veya diğer teknik tespitler yönünden rapora karşı hukuki ve teknik itiraz ileri sürülebilir.
Özel sağlık sigortasında ömür boyu yenileme garantisi 2026 yılında değişti mi?
Evet. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeler ömür boyu yenileme garantisi, sigorta şirketi değişikliği ve bekleme sürelerine ilişkin önemli yeni kurallar getirmiştir.
Ömür boyu yenileme garantisi primin hiç artmayacağı anlamına gelir mi?
Hayır. Ömür boyu yenileme garantisi esas olarak sigorta teminatının devamına yönelik hukuki güvence sağlar. Sigorta priminin gelecekte hiç değişmeyeceği anlamına gelmez.
Sigorta davasının zamanaşımı her zaman iki yıl mıdır?
Hayır. Sigorta türüne göre Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel süreler, sorumluluk sigortalarına ilişkin özel süreler veya Karayolları Trafik Kanunu gibi özel kanunlardaki zamanaşımı hükümleri uygulanabilir.
Araç değer kaybını sigorta şirketinden talep edebilir miyim?
Şartları oluştuğunda trafik kazası nedeniyle meydana gelen araç değer kaybı, zarar veren aracın zorunlu trafik sigortacısına yöneltilebilecek maddi zarar kalemlerinden biridir. Kusur, hasarın niteliği, aracın geçmişi ve diğer somut veriler birlikte değerlendirilmelidir.
Sigorta Hukuku Hakkında Hukuki Değerlendirme
Trafik sigortası, kasko, değer kaybı, bedensel zarar, özel sağlık sigortası, Sigorta Tahkim Komisyonu veya sigorta şirketinin ret ve eksik ödeme işlemleri bakımından dosyanızın hukuki durumunun değerlendirilmesi için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.