Dava Harcı Hesaplama 2026

Dava Harcı Hesaplama Nedir?

Dava harcı hesaplama, bir hukuk veya idare davası açılırken mahkeme veznesine yatırılması gereken başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı ile gider avansının yaklaşık olarak belirlenmesidir. Halk arasında “dava açma ücreti” olarak kullanılan ifade yalnız harcı değil; tebligat, posta, vekâlet sunma ve gerektiğinde bilirkişi, tanık ya da keşif giderlerini de kapsayabilir. Bu nedenle gerçek dava masrafı tek kalemden oluşmaz.

Hazırlanan dava masrafı hesaplama aracı, dava açılışında zorunlu olarak yatırılan tutarlarla yargılama sırasında mahkemece ayrıca istenebilecek delil avansını ayırır. Avukatla müvekkil arasındaki serbest avukatlık ücreti ise mahkeme harcı değildir ve hesaplamaya dahil edilmez.

2026 Dava Harçları Nasıl Hesaplanır?

492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı tarifede 2026 yılı için sulh hukuk mahkemelerinde başvurma harcı 335,20 TL; asliye, aile, iş, tüketici, ticaret ve idare mahkemeleri düzeyindeki başvurularda ise 732 TL olarak belirlenmiştir. Konusu para ile değerlendirilemeyen boşanma gibi davalarda kural olarak maktu karar ve ilam harcı uygulanır. 2026 yılı maktu karar harcı 732 TL’dir.

Alacak, tazminat, tapu iptali ve tescil veya menfi tespit gibi konusu para ya da para ile ölçülebilen davalar çoğunlukla nispi harca tabidir. Nispi karar ve ilam harcı dava değerinin binde 68,31’i üzerinden hesaplanır. Dava açılırken bu harcın dörtte biri peşin alınır; uygulamada peşin nispi harç 732 TL’den az olamaz.

Örneğin 500.000 TL değerindeki nispi harca tabi bir davada toplam karar ve ilam harcı 34.155 TL, dava açılışında yatırılacak peşin harç ise 8.538,75 TL olur. Karar sonunda hüküm altına alınan tutar, kabul-ret oranı ve tarafların muafiyet durumu bakiye harcı değiştirebilir.

Gider Avansı Nasıl Belirlenir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 120. maddesi uyarınca davacı, dava açarken harçlarla birlikte gider avansını yatırır. 28 Ekim 2025 tarihli Gider Avansı Tarifesine göre avans; taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer işlemler için 530 TL’nin toplamıdır. PTT’nin 4 Şubat 2026’dan itibaren geçerli tarifesinde 100 grama kadar normal fiziki tebligat 265 TL’dir. Buna göre iki taraflı standart bir hukuk davasında gider avansı yaklaşık 3.180 TL’ye ulaşmaktadır.

İdare ve vergi mahkemelerinde farklı bir posta avansı listesi uygulanmaktadır. 2026 yılında standart yeni dava posta masrafı 2.100 TL; duruşma istemli dava 2.520 TL; yürütmenin durdurulması istemli dava 2.940 TL; her iki talebin birlikte bulunduğu dava ise 3.360 TL’dir. Kullanılmayan gider avansı, karar kesinleştikten sonra davacıya iade edilir.

Tanık, Bilirkişi ve Keşif Masrafları

Gider avansı ile delil avansı aynı değildir. Tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif yapılması gerekiyorsa mahkeme bu delili isteyen tarafa ayrıca avans yatırması için süre verebilir. 2026 Tanık Ücret Tarifesinde tanık başına 130 TL ile 200 TL arasında ücret öngörülmüştür; seyahat, konaklama ve beslenme giderleri ayrıca karşılanabilir.

2026 Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesinde sulh hukuk ve tüketici mahkemeleri için 2.200 TL, aile ve iş mahkemeleri için 2.800 TL, asliye hukuk için 3.600 TL, asliye ticaret ile fikri ve sınai haklar mahkemeleri için 4.100 TL asgari ücret belirlenmiştir. Dosyanın kapsamı, uzmanlık alanı ve heyet sayısı nedeniyle mahkeme daha yüksek ücret takdir edebilir. Keşif harcı genel yargı tarifesinde 5.118 TL’dir; keşif aracı, yol ve bilirkişi giderleri bunun dışındadır.

Harç Muafiyeti ve Adli Yardım

Bazı davacılar özel kanun gereğince harçtan muaftır. Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı davalar ile belirli şartları taşıyan işçilerin iş mahkemesindeki davaları buna örnek gösterilebilir. Ancak harç muafiyeti çoğu zaman tebligat ve delil giderlerinden otomatik muafiyet sağlamaz. Bu nedenle araçta “yalnız harç muafiyeti” seçildiğinde başvurma ve karar harcı sıfırlanırken gider avansı hesaplanmaya devam eder.

Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda olan kişi, haklılık ihtimali de bulunuyorsa adli yardım talep edebilir. Adli yardım kendiliğinden doğmayacaktır, mahkeme kararı gerekir. Kabul hâlinde harç ve giderlerin geçici olarak alınmaması veya devletçe karşılanması mümkündür. Yargılama sonundaki sonuçlara göre bu giderlerin daha sonra tahsili gündeme gelebilir.

Dava Masraflarını Sonunda Kim Öder?

Dava açılışında harç ve avansı kural olarak davacı yatırır. Yargılama sonunda haksız çıkan taraf, mahkeme kararında belirtilen yargılama giderlerinden sorumlu tutulur. Dava kısmen kabul edilirse giderler kabul ve ret oranına göre paylaştırılabilir. Davacı tarafından peşin yatırılan harç, gider avansı ve belgeli diğer masraflar şartları oluştuğunda karşı taraftan tahsil edilebilir.

Hesaplama sonucunun kesin vezne tutarı olmadığı unutulmamalıdır. UYAP’ın yuvarlama sistemi, elektronik tebligat uygulanması, çok sayıda taraf, yurt dışı tebligat, ek dava talebi, ihtiyati tedbir, delil tespiti ve mahkemenin istediği ek avans sonucu değiştirebilir. Dava açılmadan önce görevli mahkeme, harç türü, dava değeri ve muafiyet ayrıca kontrol edilmelidir.

Dava Harcı Hesaplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Resmî Kaynaklar

Hesaplama ve içerik; 2026 Harçlar Kanunu tarifeleri, HMK Gider Avansı Tarifesi, 2026 PTT Posta ve Tebligat Tarifesi, 2026 Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi, HMK Tanık Ücret Tarifesi, 2026 idarî yargı posta masraf ve harç listesi ve 2026 vekâlet pulu duyurusu esas alınarak hazırlanmıştır.